కూర్మ జయంతి 2026

కూర్మ జయంతి: మందర పర్వతాన్ని మోసిన స్వామి

కూర్మ జయంతి వైశాఖ మాసం పౌర్ణమి నాడు జరుపుకునే పర్వదినం. దశావతారాల్లో రెండవదైన కూర్మావతారంలో శ్రీమహావిష్ణువు తాబేలు రూపం ధరించి, క్షీరసాగర మథనంలో మందర పర్వతాన్ని తన వీపుపై మోసిన రోజుగా దీనిని భావిస్తారు. ఈ రోజు విష్ణుమూర్తిని కూర్మ రూపంలో పూజించి, ఉపవాసం ఉండటం ఆచారం.

క్షీరసాగర మథనం కథ

దుర్వాస మహర్షి శాపం వల్ల దేవతలు తమ తేజస్సును, ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోయారు. అమృతం పొందితేనే మళ్ళీ బలం వస్తుందని శ్రీమహావిష్ణువు సూచించడంతో, దేవతలు, రాక్షసులు కలిసి పాలసముద్రాన్ని చిలకడానికి సిద్ధమయ్యారు. మందర పర్వతాన్ని కవ్వంగా, వాసుకి సర్పాన్ని తాడుగా చేశారు. కానీ ఆధారం లేక పర్వతం సముద్రంలో మునిగిపోసాగింది. అప్పుడు స్వామి మహా కూర్మంగా అవతరించి, ఆ పర్వతాన్ని తన వీపుపై నిలిపాడు. ఆ మథనం నుండే హాలాహలం, కామధేనువు, ఐరావతం, లక్ష్మీదేవి, ధన్వంతరి, చివరికి అమృతం ఉద్భవించాయి. లోకకల్యాణం కోసం భారాన్ని ఓర్పుగా మోసిన స్వామి రూపమే కూర్మావతారం.

శ్రీకూర్మం క్షేత్రం

శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని శ్రీకూర్మం గ్రామంలో కూర్మనాథ స్వామి ఆలయం ఉంది. విష్ణువును కూర్మ రూపంలో ఆరాధించే అరుదైన ప్రాచీన క్షేత్రాల్లో ఇది ప్రముఖమైనది. కూర్మ జయంతి నాడు అక్కడ ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి, ఉత్తరాంధ్ర నుండి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో దర్శనానికి వస్తారు.

పూజా విధానం

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, పూజ గదిలో శ్రీమహావిష్ణువు లేదా కూర్మ మూర్తి పటాన్ని ఉంచాలి.
• పసుపు, కుంకుమ, గంధం, తులసి దళాలు, పూలతో స్వామిని అలంకరించాలి.
• దీపం వెలిగించి విష్ణు సహస్రనామం లేదా దశావతార స్తోత్రం పఠించాలి; క్షీరసాగర మథన కథను చదువుకోవడం మంచిది.
• పాలు, పాయసం, పండ్లు, వడపప్పు, పానకం నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
• వైశాఖ పౌర్ణమి కనుక చలివేంద్రాలు, మజ్జిగ, నీటి దానం చేయడం విశేష పుణ్యం.

ఉపవాసం, ప్రాముఖ్యత

చాలా మంది భక్తులు ఈ రోజు ఉపవాసం ఉండి, సాయంత్రం పూజ తర్వాత సాత్విక ఆహారం తీసుకుంటారు. కూర్మావతారం స్థిరత్వానికి, ఓర్పుకు ప్రతీక; ఇంటికి, జీవితానికి గట్టి పునాది కావాలని కోరుకునే వాళ్లు ఈ రోజు స్వామిని ప్రార్థిస్తారు. వాస్తు శాస్త్రంలో కూడా కూర్మాన్ని ఆధారశక్తిగా భావిస్తారు, అందుకే కొన్ని కుటుంబాల్లో గృహ నిర్మాణానికి ముందు కూర్మ పూజ చేసే ఆచారం ఉంది.

లోకాన్ని మోసే కూర్మనాథుడు మన జీవితాలకు స్థిరత్వం, శాంతి ప్రసాదించాలని కోరుకుందాం.