కూర్మ ద్వాదశి 2026

కూర్మ ద్వాదశి పుష్య శుక్ల ద్వాదశి నాడు వస్తుంది. శ్రీమహావిష్ణువు కూర్మ (తాబేలు) అవతారాన్ని స్మరించి పూజించే పవిత్ర దినం ఇది. ముందు రోజు ఏకాదశి ఉపవాసం ఉన్నవారు ఈ రోజు ద్వాదశి పారణ చేసి, విష్ణు పూజ, దానాలతో రోజును గడుపుతారు.

కూర్మావతార కథ

దుర్వాస మహర్షి శాపంతో దేవతలు శక్తి కోల్పోయినప్పుడు, అమృతం కోసం దేవదానవులు కలిసి క్షీరసాగర మథనం మొదలుపెట్టారు. మందర పర్వతాన్ని కవ్వంగా, వాసుకిని తాడుగా చేసుకుని చిలకడం మొదలుపెట్టగానే, ఆధారం లేని పర్వతం సముద్రంలో మునిగిపోసాగింది. అప్పుడు శ్రీమహావిష్ణువు మహా కూర్మ రూపం ధరించి సముద్రపు అడుగున పర్వతాన్ని తన వీపుపై మోశాడు. ఆ ఆధారంతోనే మథనం సాగి, చివరకు అమృతం ఉద్భవించింది. దశావతారాల్లో ఇది రెండవ అవతారం.

శ్రీకూర్మం క్షేత్రం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఉన్న శ్రీకూర్మం, కూర్మావతారానికి అంకితమైన అరుదైన పురాతన ఆలయం. ఇక్కడ స్వామి కూర్మనాథుడిగా పూజలందుకుంటారు. ఆలయ శిల్పకళ, ప్రాంగణంలోని తాబేళ్ళు భక్తులను ఆకర్షిస్తాయి. కూర్మ ద్వాదశి వంటి విష్ణు పర్వదినాల్లో ఈ క్షేత్ర దర్శనం విశేషమని భక్తుల నమ్మకం.

పూజా విధానం

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, ఏకాదశి ఉపవాసం ఉంటే శుభ సమయంలో పారణ చేయాలి.
• శ్రీమహావిష్ణువు లేదా కూర్మ స్వామి చిత్రపటానికి తులసి దళాలు, పసుపు పూలతో అర్చన చేయాలి.
• విష్ణు సహస్రనామం, దశావతార స్తోత్రం లేదా భాగవతంలోని క్షీరసాగర మథన ఘట్టాన్ని పఠించాలి.
• పాయసం, పులిహోర, పండ్లు నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
• అన్నదానం, వస్త్రదానం వంటి దానాలు చేయడం ఈ ద్వాదశి నాడు శుభప్రదం.

ప్రాముఖ్యత

కూర్మం స్థిరత్వానికి, సహనానికి ప్రతీక. ఇంద్రియాలను తాబేలు తన అవయవాలను లోపలికి లాక్కున్నట్లు నిగ్రహించుకోవాలని భగవద్గీత చెబుతుంది. జీవితంలో ఎంత అల్లకల్లోలం ఉన్నా భగవంతుడే మనకు ఆధారమని కూర్మావతారం గుర్తు చేస్తుంది. గృహ నిర్మాణం వంటి పనుల్లో స్థిరత్వం కోసం కూర్మ స్వామిని స్మరించే సంప్రదాయం కొన్ని కుటుంబాల్లో ఉంది. పుష్య మాసం చలికాలం కాబట్టి ఈ రోజు పేదలకు దుప్పట్లు, వెచ్చని వస్త్రాలు దానం చేయడం కూడా మంచి సేవ.

ఈ పర్వదినాన్ని భక్తితో ఆచరిద్దాం. కూర్మనాథుని అనుగ్రహంతో మీ జీవితం స్థిరంగా, ప్రశాంతంగా సాగాలని కోరుకుందాం.