గజానన సంకటహర చతుర్థి 2026

గజానన సంకటహర చతుర్థి: ఆషాఢ బహుళ చవితి వ్రతం

ఆషాఢ మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే చవితిని గజానన సంకటహర చతుర్థి అంటారు. ఈ నెల సంకష్టహర వ్రతంలో వినాయకుడిని గజముఖుడైన గజానన రూపంలో ఆరాధిస్తారు. ఉదయం నుండి ఉపవాసం ఉండి, సాయంత్రం గణపతిని పూజించి, చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చిన తర్వాత ఉపవాసం విరమిస్తారు.

గజాననుడి కథ

స్నానానికి వెళ్తూ పార్వతీదేవి నలుగుపిండితో ఒక బాలుడిని సృష్టించి, ద్వారం వద్ద కాపలా ఉంచింది. లోపలికి రాబోయిన శివుడిని ఆ బాలుడు అడ్డుకోవడంతో, ఆగ్రహించిన శివుడు అతని తల ఖండించాడు. పార్వతి దుఃఖాన్ని చూసి, శివుడు ఉత్తర దిశగా ఉన్న గజముఖాన్ని తెప్పించి బాలుడికి అతికించి ప్రాణం పోశాడు. అలా గజాననుడైన వినాయకుడిని గణాలకు అధిపతిగా, అన్ని పూజల్లో మొదట పూజించే దేవుడిగా శివుడు ప్రకటించాడని పురాణ కథనం. ఏనుగు తల బుద్ధికి, విశాల దృష్టికి, ఓర్పుకు ప్రతీక.

ఆషాఢంలో ఈ వ్రతం ప్రత్యేకత

ఆషాఢ మాసంలో తొలి ఏకాదశితో చాతుర్మాస్యం మొదలవుతుంది, వర్షాలు ఊపందుకుంటాయి. తెలుగు నాట ఈ మాసంలో కొత్తగా పెళ్ళైన ఆడపిల్లలు పుట్టింటికి వస్తారు, బోనాలు, గోరింటాకు సందడి ఉంటుంది. ఈ పవిత్ర సమయంలో వచ్చే బహుళ చవితి నాడు గజాననుడిని పూజిస్తే, మొదలుపెట్టిన పనులకు ఆటంకాలు తొలగుతాయని నమ్మకం.

పూజా విధానం

• ఉదయం స్నానం చేసి గణపతికి నమస్కరించి ఉపవాస సంకల్పం చేయాలి.
• సాయంత్రం పీటపై ఎర్రని వస్త్రం పరిచి, గణపతి విగ్రహాన్ని లేదా పసుపు గణపతిని ప్రతిష్ఠించాలి.
• గరిక, జిల్లేడు పూలు, ఎర్రని మందార పూలతో గజానన నామాన్ని స్మరిస్తూ అర్చన చేయాలి.
• కుడుములు, ఉండ్రాళ్ళు, బెల్లం కలిపిన శనగపప్పు నైవేద్యం పెట్టి, వ్రత కథ చదువుకోవాలి.
• చంద్రోదయం తర్వాత పళ్ళెంలో నీరు, పాలు, గంధం, అక్షతలు కలిపి చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, ఆ తర్వాతే భోజనం చేయాలి.

వ్రత ఫలితం

సంకటహర చతుర్థి వ్రతాన్ని నియమంగా చేసేవారికి విద్యలో, ఉద్యోగంలో, కుటుంబంలో ఎదురయ్యే అడ్డంకులు తొలగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఉపవాసం అంటే శరీరాన్ని బాధించడం కాదు; మనసును దేవుడిపై నిలపడం. అందుకే ఆరోగ్యం సహకరించనివారు పండ్లు, పాలతో ఉపవాసం ఉండవచ్చు. ఈ రోజు ఎవరితోనూ కటువుగా మాట్లాడకుండా, ప్రశాంతంగా గడపడం కూడా వ్రతంలో భాగమే.

గజానన గణపతి అనుగ్రహంతో మీ అన్ని కార్యాలు నిర్విఘ్నంగా సాగాలని కోరుకుందాం.