నమస్కారం

ద్

శ్రీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ అష్టోత్తర శతనామావళి

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
అష్టోత్తరం108 నామాలుశివుడుఆడియోతో
0 వీక్షణలు
ఆడియో వినండి

వింటూ పఠించండి

వీడియో ప్లే చేసి, కింది స్తోత్ర పాఠాన్ని చదువుతూ పఠించండి.

శ్రీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ అష్టోత్తర శతనామావళి
  1. ఓం జ్యోతిర్లింగస్వరూపాయ నమః 
  2. ఓం సౌరాఫ్టేసు సంస్థితాయ నమః 
  3. ఓం శివాయ నమః 
  4. ఓం సోమనాథనిలయాయ నమః 
  5. ఓం సోమరాధితాయ నమః 
  6. ఓం శంభవే నమః 
  7. ఓం శ్రీహరాయం నమః 
  8. ఓం శ్రీశైలాధినాథాయ నమః 
  9. ఓం శ్రీభ్రమరాంబపతయే నమః 
  10. ఓం భవాయ నమః 
  11. ఓం త్రిలోకాధినాథాయ నమః 
  12. ఓం నిత్యాయ నమః 
  13. ఓం సర్వలక్షణ లక్షితాయనమః 
  14. ఓం సోమసూర్యాగ్నిలోచనాయనమః 
  15. ఓం దేవాసురగణాశ్రయాయ నమః 
  16. ఓం సర్వబంధవిమోచనాయ నమః 
  17. ఓం జితకామాయ  నమః 
  18. ఓం తేజస్కరాయ నమః 
  19. ఓం భక్తానుగ్రహకారకాయ నమః 
  20. ఓం వరదాయ నమః 
  21. ఓం మల్లికార్జునాయ నమః 
  22. ఓం ఉజ్జయినీ పురపతయే నమః 
  23. ఓం మహాకాలయ నమః 
  24. ఓం మహేశ్వరాయ నమః 
  25. ఓం విశ్వరూపాయ నమః 
  26. ఓం విరూపాక్షాయ నమః 
  27. ఓం దేవాసురవరప్రదాయ నమః 
  28. ఓం వృషభారూఢాయ నమః 
  29. ఓం త్రినేత్రాయ నమః 
  30. ఓం త్రిపురాంతకాయ నమః 
  31. ఓం సర్వజ్ఞాయ నమః 
  32. ఓం మహాకాళీనాథాయ నమః
  33. ఓం అవంతీపురాధిపతయే నమః 
  34. ఓం విముక్తాయ నమః 
  35. ఓం దూషణాసురమర్ధనాయ నమః 
  36. ఓం మోక్షప్రదాయ నమః 
  37. ఓం వేదప్రియాయ నమః 
  38. . ఓం. ఓంకారపురవాసాయనమః 
  39. ఓం వింధ్యాద్రిబలగర్వాపహరాయ నమః 
  40. ఓం మాంధాతృపురనివాసాయనమః 
  41. ఓం అన్నపూర్ణాపతయే నమః 
  42. ఓం ఈశ్వరాయ నమః 
  43. ఓం బదరికాశ్రమనివాసాయ నమః 
  44. ఓం దేవాసురసం సేవితాయ నమః 
  45. ఓం గౌరీనాథాయ నమః 
  46. ఓం కేదారేశ్వరాయ నమః 
  47. ఓం అక్షయభాగ్యప్రదాయ నమః 
  48. ఓం సర్వశుభంకరాయ నమః 
  49. ఓం అవ్యయాయ నమః 
  50. ఓం అనంతరూపాయ నమః 
  51. ఓం వ్యోమకేశాయ నమః 
  52. ఓం వారణాసీపురపతయే నమః 
  53. ఓం విశ్వనాథాయ నమః 
  54. ఓం సర్వాశ్రయాయ నమః 
  55. ఓం సర్వదేవమునివందితాయ నమః 
  56. ఓం యజ్ఞసమాహితాయ నమః 
  57. ఓం మణికర్ణికా తీర్థనిలయాయనమః 
  58. ఓం మరణాన్ముక్తిదాయ నమః 
  59. ఓం గౌతమారాధితాయ నమః 
  60. ఓం శివాయ నమః 
  61. ఓం గౌతమీజన్మకారణాయ నమః 
  62. ఓం బ్రహ్మహత్యాపాపహరాయనమః 
  63. ఓం త్ర్యంబకాయ నమః 
  64. ఓం సుతీర్థాయఓం శర్వాయ నమః
  65. ఓం దేవాసురవరప్రదాయ నమః 
  66. ఓం యజ్ఞరూపాయ నమః 
  67. ఓం మృత్యుంజయాయ నమః 
  68. ఓం చితాభూమిష్ఠితావాసాయనమః 
  69. ఓం వైద్యనాథప్రకీర్తితాయ నమః 
  70. ఓం సర్వబాధానివాకరాయ నమః
  71. ఓం రావణగర్వమర్ధనాయ నమః 
  72. ఓం సర్వభూతహరాయ నమః 
  73. ఓం రుద్రాయ నమః
  74. ఓం సర్వకామదాయ నమః 
  75. ఓం శాశ్వతాయ నమః
  76. ఓం ద్వారకా ప్రాంతనివాసాయ నమః 
  77. ఓం నాగనాథాఖ్య వర్ణితాయ నమః 
  78. ఓం దారకాది రాక్షసాంతకాయ నమః 
  79. ఓం భక్తజనరక్షకాయ నమః 
  80. ఓం ఢాకినీవాసాయ నమః 
  81. ఓం శంకరాయ నమః 
  82. ఓం భీమాసుర విమర్ధనాయ నమః 
  83. ఓం మాణిక్యాంబాప్రియనాథాయ నమః 
  84. ఓం దక్షారామనివాసినే నమః 
  85. ఓం అమృతాయ నమః 
  86. ఓం సర్వపూజితాయ నమః 
  87. ఓం చంద్రశేఖరాయ నమః 
  88. ఓం సుముఖాయ నమః 
  89. ఓం అవ్యక్తాయ నమః 
  90. ఓం త్రిపురాంతకాయ నమః 
  91. ఓం గిరిజాప్రియాయ నమః 
  92. ఓం విముకాయ నమః 
  93. ఓం శితికంఠాయ నమః 
  94. ఓం శూలపాణయే నమః 
  95. ఓం మహాక్రోథాయ నమః
  96. ఓం మహేశ్వరాయ నమః 
  97. ఓం దేవాసురమునివందితాయ నమః 
  98. ఓం శ్రీరామప్రతిష్ఠితాయ నమః 
  99. ఓం ధనుష్కోటి ప్రాంతవాసాయ నమః 
  100. ఓం సీతారమసం సేవితాయనమః 
  101. ఓం హనుమత్సేవితాయ నమః 
  102. ఓం సోమాయ నమః
  103. ఓం సర్వపాపనివారకాయ నమః 
  104. ఓం దేవగిరిదుర్గవాసాయ నమః 
  105. . ఓంఘశ్మలారాధితాయ నమః 
  106. ఓం సాంబాయ నమః 
  107. ఓం అపమృత్యు నివారకాయ నమః
  108. ఓం జ్యోతిర్లింగాధ్యక్షాయ నమః 

|| ఇతి శ్రీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ అష్టోత్తర శతనామావళి సంపూర్ణం ||

అర్థం

నామావళి స్వరూపం

ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ అష్టోత్తర శతనామావళి 108 నామాలతో పన్నెండు జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాలను ఒక్కొక్కటిగా చూపిస్తుంది. మొదటి నామం జ్యోతిర్లింగస్వరూపాయ, చివరి నామం జ్యోతిర్లింగాధ్యక్షాయ. ఈ రెండిటి మధ్య ప్రతి క్షేత్రానికి కొన్ని నామాలు కేటాయించి, మధ్యలో శంభు, భవ, త్రినేత్ర, చంద్రశేఖర వంటి సాధారణ శివనామాలను కలిపారు.

క్షేత్రాల వారీగా

సౌరాష్ట్రే సంస్థితాయ, సోమనాథనిలయాయ అనే నామాలు చంద్రుడు ఆరాధించిన సోమనాథుని గుర్తు చేస్తాయి. తర్వాత శ్రీశైలాధినాథుడు, భ్రమరాంబాపతి అయిన మల్లికార్జునుడు వస్తారు. ఉజ్జయినిలో మహాకాళుడిని అవంతీపురాధిపతిగా, దూషణాసురుని సంహరించినవాడిగా పిలుస్తారు. ఓంకారపురవాసాయ, మాంధాతృపురనివాసాయ అనే నామాలు నర్మదా తీరంలోని ఓంకారేశ్వరానికి చెందినవి; వింధ్య పర్వతపు గర్వాన్ని అణచినవాడు అనే నామం కూడా అక్కడే వస్తుంది. బదరికాశ్రమ సమీపంలోని కేదారేశ్వరుని తర్వాత కాశీలో మణికర్ణికా తీర్థనిలయుడు, మరణాన్ముక్తిదుడు అయిన విశ్వనాథుని స్తుతిస్తారు.

త్ర్యంబకేశ్వరుని నామాల్లో గౌతమ మహర్షి ఆరాధన, గౌతమీ నది జన్మకు కారణమైనవాడు అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. చితాభూమిలో ఉండే వైద్యనాథుడు, దారుకుడు మొదలైన రాక్షసులను అంతం చేసిన నాగనాథుడు, భీమాసురుని సంహరించిన భీమేశ్వరుడు వరుసగా వస్తారు. ఈ నామావళి భీమేశ్వరుని మాణిక్యాంబ సమేతుడైన దక్షారామ నివాసిగా కూడా పిలుస్తుంది. రాముడు ప్రతిష్ఠించిన రామేశ్వరుని తర్వాత దేవగిరి దుర్గం దగ్గర ఘుశ్మ ఆరాధించిన ఘృష్ణేశ్వరునితో నామాలు ముగుస్తాయి.

పఠన సందర్భం

సోమవారాలు, మాస శివరాత్రి, కార్తీక మాసంలో శివలింగానికి ఒక్కో నామానికి ఒక బిల్వపత్రం లేదా పువ్వు సమర్పిస్తూ దీన్ని చదువుతారు. జ్యోతిర్లింగ యాత్రకు బయలుదేరే ముందు, లేదా యాత్ర చేయలేని రోజుల్లో పన్నెండు క్షేత్రాలను మనసులో దర్శించడానికి ఇది అనువైన నామావళి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ అష్టోత్తర శతనామావళిలో పన్నెండు క్షేత్రాలు ఏ క్రమంలో వస్తాయి?
నామావళి సౌరాష్ట్రలోని సోమనాథునితో మొదలై శ్రీశైల మల్లికార్జునుడు, ఉజ్జయిని మహాకాళుడు, ఓంకారేశ్వరుడు, కేదారేశ్వరుడు, కాశీ విశ్వనాథుడు, త్ర్యంబకేశ్వరుడు, వైద్యనాథుడు, నాగనాథుడు, భీమేశ్వరుడు, రామేశ్వరుడు వరుసగా వస్తారు. చివరిలో దేవగిరి దుర్గం దగ్గర ఘుశ్మ ఆరాధించిన ఘృష్ణేశ్వరునితో ముగుస్తుంది.
జ్యోతిర్లింగ నామావళిలో శ్రీశైల మల్లికార్జున స్వామిని ఏ నామాలతో స్తుతిస్తారు?
శ్రీశైలాధినాథాయ, శ్రీభ్రమరాంబపతయే, మల్లికార్జునాయ అనే మూడు నామాలు శ్రీశైల క్షేత్రాన్ని నేరుగా సూచిస్తాయి. భ్రమరాంబ పతిగా పిలవడం వల్ల అక్కడి అమ్మవారి పేరు కూడా ఈ నామావళిలో చోటు చేసుకుంది.
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ నామావళిలో దక్షారామం ప్రస్తావన ఎందుకు వస్తుంది?
భీమాసుర విమర్దనాయ, ఢాకినీవాసాయ అనే నామాల తర్వాత మాణిక్యాంబాప్రియనాథాయ, దక్షారామనివాసినే అనే నామాలు వస్తాయి. అంటే ఈ నామావళి భీమేశ్వర జ్యోతిర్లింగాన్ని మాణిక్యాంబ సమేతుడైన దక్షారామ భీమేశ్వరునితో కలిపి స్తుతిస్తుంది; మహారాష్ట్రలోని భీమశంకరాన్ని జ్యోతిర్లింగంగా చెప్పే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ అష్టోత్తర శతనామావళిని ఏ రోజుల్లో పఠించడం ఆనవాయితీ?
సోమవారం, ప్రదోష కాలం, మహాశివరాత్రి, కార్తీక మాసంలో ఈ 108 నామాలతో శివలింగానికి బిల్వార్చన చేయడం ఆనవాయితీ. పన్నెండు క్షేత్రాలకు వెళ్లలేని వారు ఇంట్లోనే వాటన్నిటినీ వరుసగా స్మరించుకోవడానికి దీన్ని చదువుతారు.
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ నామావళిలో శ్రీరాముడు, రావణుడి ప్రస్తావన ఎక్కడ ఉంది?
వైద్యనాథుని నామాల్లో రావణగర్వమర్దనాయ అనే నామం రావణుని గర్వాన్ని అణచిన శివుని గుర్తు చేస్తుంది. రామేశ్వరం దగ్గరకు వచ్చేసరికి శ్రీరామప్రతిష్ఠితాయ, ధనుష్కోటి ప్రాంతవాసాయ, హనుమత్సేవితాయ అనే నామాలు రాముడు ప్రతిష్ఠించిన లింగాన్ని వర్ణిస్తాయి.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...