వృందావన ద్వాదశీ వ్రతం
తులసీ విష్ణువివాహవిధిః
దేశకాలౌ తతః స్మృత్వా గణేశం తత్ర పూజయేత్ |
పుణ్యాహం వాచయిత్వాఽథ నాందీశ్రాద్ధం సమాచరేత్ ||1||
వేదవాద్యాదినిర్ఘోషైః విష్ణుమూర్తిం సమానయేత్ |
తులస్యా నికటే సా తు స్థాప్యా చాంతర్హితా ఘటైః ||2||
ఆగచ్ఛ భగవన్ దేవ అర్హయిష్యామి కేశవ |
తుభ్యం దదామి తులసీం సర్వకామప్రదో భవ ||3||
దద్యాద్ ద్వివారమర్ఘ్యం చ పాద్యం విష్టరమేవ చ |
తతశ్చాచమనీయం చ త్రిరుక్త్వా చ ప్రదాపయేత్ ||4||
పయో దధి ఘృతం క్షౌద్రం కాంస్యపాత్రపుటే ఘృతం |
మధుపర్కం గృహాణ త్వం వాసుదవ నమోఽస్తు తే ||5||
తతో యే స్వకులాచారాః కర్తవ్యా విష్ణుతుష్టయే |
హరిద్రాలేపనాభ్యంగః కార్యః సర్వం విధాయ చ ||6||
గోధూలి సమయే పూజ్యౌ తులసీకేశవౌ పునః |
పృథక్పృథక్తతః కార్యౌ సమ్ముఖం మంగలం పఠేత్ ||7||
ఇష్టదేశే భాస్వరే తు సంకల్పం తు సమర్పయేత్ |
స్వగోత్రప్రవరానుక్త్చా తథా త్రిపురుషాదికం ||8||
అనాదిమధ్యనిధన త్రైలోక్యప్రతిపాలక |
ఇమాం గృహాణ తులసీం వివాహవిధినేశ్వర ||9||
పార్వతీ బీజసంభూతాం వృందాభస్మని సంస్థితాం |
అనాదిమధ్యనిధనాం వల్లభాం తే దదామ్యహం ||10||
పయోఘృతైశ్చ సేవాభిః కన్యావద్వర్ధితాం మయా |
త్వత్ప్రియాం తులసీం తుభ్యం దాస్యామి త్వం గృహాణ భోః ||11||
ఏవం దత్వా తు తులసీం పశ్చాత్తౌ పూజయేత్తతః |
రాత్రౌ జాగరణం కుర్యాత్ వివాహోత్సవపూర్వకం ||12||
ప్రతివర్షమిదం కుర్యాత్ కార్తికవ్రతసిద్ధయే |
తతః ప్రభాతసమయే తులసీం విష్ణుమర్చయేత్ ||13||
వహ్ని సంస్థాపనం కృత్వా ద్వాదశాక్షరవిద్యయా |
పాయసాజ్య క్షౌద్రతిలైః హునేదష్టోత్తరం శతం ||14||
తతః స్విష్టకృతం హుత్వా దద్యాత్పూర్ణాహుతిం తతః |
ఆచార్యం చ సమభ్యర్చ్య హోమశేషం సమాపయేత్ ||15||
చతురో వార్షికాన్మాసాన్ నియమం యస్య యత్కృతం |
కథయిత్వా ద్విజేభ్యస్తత్ తథాఽన్యత్పరిపూజయేత్ ||16||
ఇదం వ్రతం మయా దేవ కృతం ప్రీత్యై తవ ప్రభో |
నూనం సంపూర్ణతాం యాతు త్వత్ప్రసాదాత్ జనార్దన ||17||
రేవతీతుర్యచరణే ద్వాదశీసంయుతే నరః |
న కుర్యాత్పారణాం కుర్వన్ వ్రతం నిష్ఫలతాం వ్రజేత్ ||18||
తతో యేషాం పదార్థానాం వర్జనం తు కృతం భవేత్ |
చాతుర్మాస్యేఽథవా తూర్జే బ్రాహ్మణేభ్యః సమర్పయేత్ ||19||
తతః సర్వం సమశ్నీయాత్ యద్యదుక్తం వ్రతే స్థితః |
దంపతిభ్యాం సహైవాత్ర భోక్తవ్యం వా ద్విజైః సహ ||20||
తతో భుక్తోత్తరం యాని గలితాని దలాని చ |
తులస్యాస్తాని భుక్త్వా తు సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ||21||
భోజనానంతరం విష్ణోరర్పితం తులసీదలం |
భక్షణాత్పాపనిర్ముక్తిః చాంద్రాయణ శతాధికం ||22||
ఇక్షుఖండం తథా ధాత్రీఫలం పూగీఫలం తథా | |
భుక్త్వా తు భోజనస్యాంతే తస్యోచ్ఛిష్టం వినశ్యతి ||23||
ఏషు త్రిషు న భుక్తం చేదైకకమపి యేన తు |
జ్ఞేయం ఉచ్ఛిష్ట ఆవర్షం నరోఽసౌ నాత్ర సంశయః ||24||
తతః సాయం పునః పూజ్యౌ ఇక్షువంశైశ్చ మండితౌ |
తులసీవాసుదేవౌ చ కృతకృత్యో భవేత్తతః ||25||
తతో విసర్జనం కుర్యాత్ దత్వా దేయాదికం హరేః |
వైకుంఠం గచ్ఛ భగవన్ తులస్యా సహితః ప్రభో ||26||
మత్కృతం పూజనం గృహ్య సంతుష్టో భవ సర్వదా |
గచ్ఛ గచ్ఛ సురశ్రేష్ఠ స్వస్థానం పరమేశ్వర ||27||
యత్ర బ్రహ్మాదయో దేవాః తత్ర గచ్ఛ జనార్దన |
ఏవం విసృజ్య దేవేశం ఆచార్యాయ ప్రదాపయేత్ ||28||
మూర్త్యాదికం సర్వమేవ కృతకృత్యో భవేన్నరః |
ప్రతివర్షం కరోత్యేవం తులస్యుద్వాహనం శుభం ||29||
ఇహ లోకే పరత్రాపి విపులం సద్యశో భవేత్ |
ప్రతివర్షం తు యః కుర్యాత్ తులసీకరపీడనం |
భక్తిమాన్ ధనధాన్యైశ్చ యుక్తో భవతి నిశ్చితం ||30||
ఇతి సనత్కుమారసంహితాంతర్గతం వృందావనద్వాదశీవ్రతం సంపూర్ణం |
అర్థం
1. కార్తికమాస ద్వాదశీ రోజున జరిపే తులసీ-విష్ణు వివాహం వ్రతవిధిని ఈ శ్లోకాలలో వివరించారు. వ్రతం ప్రారంభించేముందు గణపతిని పూజించి, పుణ్యాహవచనం, నాందీ శ్రాద్ధం చేయాలి.
2. వేదఘోషాలతో విష్ణుమూర్తిని ఆహ్వానించి, తులసీ సమీపంలో స్థాపించాలి.
3–4. “ఓ కేశవ! నీకు తులసీని సమర్పిస్తున్నాను. నీవు సర్వకామప్రదుడవు” అని చెప్పి, పాద్యం, అర్ఘ్యం, ఆచమనీయం సమర్పించాలి.
5–6. పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనెతో మధుపర్కం సమర్పించాలి. ఆపై హరిద్రా లేపనం, అభ్యంగ స్నానం చేయాలి.
7–8. గోదూళి సమయంలో తులసీ–కేశవులను మళ్లీ పూజించి, సంకల్పం చేసి, గోత్రం, ప్రవరాలు చెప్పాలి.
9–11. “అనాది, మధ్య, అంతం లేని ప్రభూ! పార్వతీ బీజం నుంచి పుట్టిన వృందారూపిణీ తులసీని నీకు వివాహంగా సమర్పిస్తున్నాను” అని ఉచ్ఛరిస్తారు.
12–13. రాత్రంతా జాగరణం చేసి, తులసీ–విష్ణు వివాహోత్సవం జరపాలి. ప్రతి సంవత్సరం కార్తికమాసంలో ఇది తప్పక చేయవలసిన వ్రతం.
14–15. ద్వాదశాక్షర మంత్రంతో అష్టోత్తర శత హోమం చేసి, ఆచార్యుడిని సత్కరించాలి.
16–17. వ్రత నియమాలను వివరించి, “ఇది నీ ఆనందార్థం” అని విష్ణువుకు అర్పించాలి.
18–24. ద్వాదశీ రోజున పారణ చేయకూడదు; తులసీదళం భుజించిన వాడికి పాపమొకటి కూడా ఉండదు. భోజనానంతరం ఇక్షు, ధాత్రీఫలం, పూగీఫలం తీసుకోవాలి.
25–29. సాయంత్రం తులసీ–వాసుదేవులను మళ్లీ పూజించి, విశ్రాంతి కలిగించి, విసర్జన చేయాలి.
3. ఈ వ్రతం చేసే వాడికి ఈ లోకంలో కీర్తి, పరలోకంలో వైకుంఠప్రాప్తి లభిస్తుంది. భక్తితో తులసీ వివాహం చేసే వాడు ధనం, ధాన్యం, సౌభాగ్యంతో నిండి ఉంటాడు.
సారాంశం:
వృందావన ద్వాదశీ వ్రతం అనేది తులసీ దేవి మరియు శ్రీ మహావిష్ణువు పవిత్ర వివాహోత్సవం. ఇది భక్తి, పవిత్రత, దంపతీ సౌఖ్యం మరియు మోక్షప్రాప్తికి సంకేతం. కార్తికమాస ద్వాదశీ రోజున ఈ వ్రతం చేసినవారు సర్వపాప విముక్తులు అవుతారు. తులసీ-విష్ణు వివాహం భక్తుని హృదయంలో సత్యసంకల్పం, దైవానురక్తి, ధర్మనిష్ఠను పునరుద్ధరిస్తుంది. ఈ వ్రతం జీవనంలో ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, సంతానం, ధర్మం, భక్తి అనే ఐదు వరాలను ప్రసాదిస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
వృందావన ద్వాదశీ వ్రతం ఏమిటి?
ఈ వ్రతాన్ని ఎప్పుడు మరియు ఎలా ఆచరించాలి?
వృందావన ద్వాదశీ వ్రతం ఆచరించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
వృందావన ద్వాదశీ వ్రతాన్ని ఎవరు ఆచరించాలి?
వ్రతం సమయంలో ఏ మంత్రాలను జపించాలి?
వృందావన ద్వాదశీ వ్రతం యొక్క మూలం ఏమిటి?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...

