నమస్కారం

ప్

శ్రీ ప్రత్యంగిరా సహస్రనామ స్తోత్రం

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
సహస్రనామం
0 వీక్షణలు

ఈశ్వర ఉవాచ |
శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి సామృతం త్వత్పురఃసరమ్
సహస్రనామ పరమం ప్రత్యంగిరాయాః సిద్ధయే

సహస్రనామపాఠే యః సర్వత్ర విజయీ భవేత్
పరాభవో న చాస్యాస్తి సభాయాం వాసనే రణే

తథా తుష్టా భవేద్దేవీ ప్రత్యంగిరాస్య పాఠతః
యథా భవతి దేవేశి సాధకః శివ ఏవ హి

అశ్వమేధసహస్రాణి వాజపేయస్య కోటయః
సకృత్పాతేన జాయన్తే ప్రసన్నా యత్పరా భవేత్

భైరవాస్యా ఋషిశ్ఛన్దో అనుష్టుప్ దేవి సమీరితా
ప్రత్యంగి రా వినియోగః స్యాత్సర్వసమ్పత్తి హేతవే

సర్వకార్యేషు సంసిద్ధిః సర్వసమ్పత్తిదా భవేత్
ఏవం ధ్యాత్వా పఠేద్దేవీం యదీఛేదాత్మనో హితమ్

అథ ధ్యానమ్
ఆశామ్బరా ముక్తకచా ఘనచ్ఛవిర్ద్యేయా సచర్మాసికరా
విభూషణా
దంష్ణోగ్రవక్త్రా గ్రసితాహితా త్వయా ప్రత్యంగిరా
శఙ్కరతేజసేరితా

ఓం అస్య శ్రీ ప్రత్యంగిరా సహస్రనామమహామన్తస్య
భైరవ ఋషిః, అనుష్టుప్ ఛన్దః, శ్రీప్రత్యంగిరా దేవతా,
హ్రీం బీజం, శ్రీం శక్తిః, స్వాహా కీలకం
మమ సర్వకార్యసిద్ద్యర్దే విద్యాసిద్ధ్యరే నామపారాయణే
వినియోగః

ఓం దేవీ ప్రత్యంగిరా సేవ్యా శిరసా శశిశేఖరా |
సమాజసమా ధర్మిణీ చ సమస్తసురశేముషీ || 1||

సర్వసమ్పత్తిజననీ సమదా సిన్దు సేవినీ |
శమ్బుసీమన్తినీ సోమారాధ్యా చ వసుధా రసా || 2 ||

రసా రసవతీ వేలా వన్యా చ వనమాలినీ |
వనజాక్షీ వనచరీ వనీ వనవినోదినీ || 3 ||

వేగినీ వేగదా వేగబలా స్థానబలాధికా |
కలా కలాప్రియా కౌలి కోమలా కాలకామినీ || 4 ||

కమలా కమలాస్యా చ కమలస్ఠా కలావతీ |
కులీనా కుటిలా కానా కోకిలా కులభాషిణీ || 5||

కీరకేలిః కలా కాలీ కపాలిన్యపి కాలికా |
కేశినీ చ కుశావర్తా కౌశామ్బీ కేశవప్రియా || 6 ||

కాశీ కాశాపహా కాంశీ సజ్కాశా కేశదాయినీ |
కుఱ్ఱలీ కుణ్ణలీసా చ కుఱ్ఱలాజ్ఞదమణితా || 7 ||

కుశాపాశీ కుముదినీ కుముదప్రీతివరినీ |
కున్దప్రియా కున్దరుచిః కురజ్గమదమోదినీ || 8 ||

కురజ్జనయనా కున్గా కురువృన్దాభ నందినీ|
కుసుమృకుసుమా కీఇశ్చిత్క్వణత్కిజ్కిణికా కటుః |9||

కఠోరా కరణా కణ్ఠా కౌముదీ కమ్భుకణ్ఠినీ |
కపర్దినీ కపటినీ కఠినీ కాలకణ్ఠికా || 1౦ ||

కిబ్రుహస్తా కుమారీ చ కురున్దా కుసుమప్రియా |
కున్జరస్తా కున్జరతా కుమ్భికుమ్భస్తనద్వయా ||11||

కుమ్బికా కరభోరుశ్చ కదలీదలశాలినీ |
కుపితా కోటరస్ఠా చ కజ్కాలీ కన్దశేఖరా || 12 ||

ఏకాన్తవాసినీ కింశ్చిత్కమ్ప మానశిరోరుహా |
కాదమ్బరీ కదమ్బస్టా కుజ్కుమీ ప్రేమధారిణీ || 13 ||

కుటుమ్బినీ ప్రియాయుక్తా క్రతుః క్రతుకరీ క్రియా |
కాత్యాయనీ కృత్తికా చ కార్తికేయప్రవర్తినీ || 14 ||

కామపత్నీ కామధాత్రీ కామేశీ కామవన్దితా |
కామరూపా కామగతిః కామాక్షీ కామమోహితా || 15||

ఖడ్గిణీ ఖేచరీ ఖఙ్ఞు ఖఙ్ఞురీటేక్షణా ఖలా |
ఖరగా ఖరనాసా చ ఖరాస్యా ఖేలనప్రియా || 16 ||

ఖరాంశుః ఖేటినీ ఖరఖట్వాంగ ధారిణీ |
ఖలఖణ్డిని విఖ్యాతిః ఖణ్డితా ఖణ్డవీ స్థిరా || 17 ||

ఖణ్డప్రియా ఖణ్డఖాద్యా సేన్దుఖణ్డా చ ఖఙ్ఞనీ|
గన్గా గోదావరీ గౌరీ గోమత్యాపి చ గౌతమీ || 18 ||

గయా గౌర్గజీ గగనా గారుడీ గరుడధ్వజా |
గీతా గీతప్రియా గోత్రా గోత్రక్షయకరీ గదా || 20 ||

గిరిభూపాలదుహితా గోగా గోకులవర్దినీ |
ఘనస్తనీ ఘనరుచిర్ఘనోరుర్ఘననిఃస్వనా || 21 ||

ఘాత్కారిణీ ఘాతకరీ ఘుఘకపరివారితా |
ఘణ్దానాదప్రియా ఘణా ఘనాఘాటప్రవాహినీ || 22 ||

ఘోరరూపా చ ఘోరా చ ఘనీప్రీతి ఘనాజ్ఞనీ|
ఘృతాచీ ఘనముద్దిశ్చ ఘటఘణా ఘటామృతా |23|

ఘటాస్యా ఘటానాదా చ ఘాతపాతనివారిణీ |
చంచరీకా చకోరీ చ చాముణ్ణి చీరధారిణీ || 24 ||

చాతురీ చపలా చారుశ్చలా చేలా చలాచలా |
చతుశ్చిరన్తనా చాకా చియా చామీకరచ్ఛవిః || 25 ||

చాపినీ చపలా చమ్పూశ్చిత్తచిన్తామణిశ్చితా |
చాతుర్వర్ణ్యమయీ చణ్చచ్చౌరా చాపా చమత్కృతిః |26|

చక్రవర్తి వధూశ్చక్రా చక్రాజ్ఞా చక్రమోదినీ |
చేతశ్చరీ చిత్తవృత్తిరచేతా చేతనాప్రదా || 27 ||

చామ్పేయీ చమ్పకప్రీతిశ్చణ్డీ చణ్డాలవాసినీ | (చప్రియా
చక్రికా)
చిరంజీవి తదాచిత్తా తరుమూలనివాసినీ || 28 ||

ఛురికా ఛత్రమధ్య స్తా ఛిద్రా ఛేదకరీ ఛిదా |
ఛుచ్ఛున్దరీపలప్రీతిః ఛున్దరీభనిభస్వనా || 29 ||

ఛలినీ ఛలవచ్చిన్నా ఛిటికా ఛేకకృత్తథా |
ఛద్మినీ ఛాన్దనీ ఛాయా ఛాయాకృచ్ఛాదిరిత్యపి || 30||

జయా చ జయదా జాతిజృమ్బిణీ జామలాయుతా |
జయాపుష్పప్రియా జాయా జాప్యా జాప్యజగజ్జనిః ||31||

జమ్భూప్రియా జయస్ఠా చ జంగమా జంగమప్రియా |
జన్తుర్జన్తు ప్రధానా చ జరత్కర్ణా జరద్గవా || 32 ||

జాతీప్రియా జీవనస్ఠా జీమూతసదృశచ్ఛవిః |
జన్యా జనహితా జాయా జమ్భజమ్భిలశాలినీ|| 33 ||

జవదా జవవద్వాహా జమానీ జ్వరహా జ్వరీ |
ఝజ్ఞా  నీలమయీ ఝఃఝణత్కారకరాచలా || 34 ||

ఝింటీశా ఝస్యకృత్ ఝుమ్నా యమత్రాసనివారిణీ |
టంకారస్తా టంజ్కధరా టంజ్కార కారణా టసీ || 35 ||

టకారస్థా ఠకురా ఠికృతిశ్చైవ ఠిణ్డీరవసనావృతా |
ఠణ్ఠా నీలమయీ ఠణ్ఠా ఠణత్కారకరా ఠసా || 36||

డాకినీ డామరా చైవ డిణ్డిమధ్వనినాదినీ |
ఢక్కాప్రియస్వనా ఢక్కాతపినీ తాపినీ తథా || 37 ||

తరుణీ తున్డిలా తున్డా తామసీ చ తపఃప్రియా |
తామ్రా తామ్రాంమ్బరా తాలీ తాలీదలవిభూషణా |38|

తురజ్గా త్వరితా తోతా తోతలా తాదినీ తులా |
తాపత్రయహరా తారా తాలకేశీ తమాలినీ || 39 ||

తమాలదలవచ్చాయా తాలస్వనవతీ తమీ |
తామసీ చ తమిస్రా చ తీవ్రా తీవ్ర పరాక్రమా || 40 ||

తటస్తాతిలతైలాక్తా తారిణీ తపనద్యుతిః |
తిలోత్తమా తిలకకృత్తారకాధీశశేఖరా || 41 ||

తిలపుష్పప్రియా తారా తారకేశకుటుమ్బినీ |
స్థాణుపత్నీ స్థితికరీ స్థలస్థా స్థలవర్ధినీ || 42||

స్థితిస్టైర్యా స్థవిష్ఠా చ స్థావతిః స్తూలవిగ్రహా |
దన్తినీ దణ్ణినీ దీనా దరిద్రా దీనవత్సలా || 43 ||

దేవీ దేవవధూర్దైత్యదమినీ దన్తభూషణా |
దయావతీ దమవతీ దమదా దాడిమస్తనీ || 44 ||

దన్దశూకనిభా దైత్యదారిణీ దేవతాఆననా |
దోలాక్రీడా దయాలుశ్చ దమ్పతీ దేవతామయీ || 45 ||

దశా దీపస్థితా దోషా దోషహా దోషకారిణీ |
దుర్గా దుర్గార్తిశమనీ దుర్గమా దుర్గవాసినీ || 46 ||

దుర్గన్దనాశినీ దుఃస్టా దుఃస్వప్నశమకారిణీ |
దుర్వారా దున్దుభిధ్వానా దూరగా దూరవాసినీ || 47 ||

దరదా దరహా దాత్రీ దయాదా దుహితా దశా |
ధురన్దరా ధురీణా చ ధౌరేయీ ధనదాయినీ || 48 ||

ధీరా ధీరాధరిత్రీ చ ధర్మదా ధీరమానసా |
ధనుర్దరా చ ధమినీ ధూర్తా ధూర్తపరిగ్రహా || 49 ||

ధూమవర్ణా ధూమపానా ధూమలా ధూమమోదినీ |
నలినీ నన్దనీ నన్దా నలన్దినీ నన్దబాలికా || 50 ||

నవీనా నర్మదా నర్మీ నేమిర్నియమనిశ్చయా |
నిర్మలా నిగమాచరా నిమ్నగా నగ్నికా నిమిః ||51||

నాలా నిరన్తరా నిఘ్ని నిర్లేపా నిర్గుణా నతిః |
నీలగ్రీవా నిరీహా చ నిర్ంజనజనీ నవీ || 52 ||

నవనీతప్రియా నారీ నరకార్ణవతారిణీ |
నారాయణీ నిరాకారా నిపుణా నిపుణప్రియా || 53 ||

నిశా నిద్రా నరేన్ద్రస్తా నమితా నమితాపి చ |
నిర్గుణ్డికా చ నిర్గుణ్డా నిర్మాంసా నాసికాభిధా || 54 ||

పతాకినీ పతాకా చ పలప్రీతిర్యశశ్వినీ |
పీనా పీనస్తనా పత్నీ పవనాశనశాయినీ || 55 ||

పరా పరాకలా పాకా పాకకృత్యరతిప్రియా |
పవనస్థా సుపవనా తాపసీ ప్రీతివర్ధినీ || 56 ||

పశువృద్దికరీ పుష్టిః పోషణీ పుష్పవర్దినీ, |
పుష్పిణీ పుస్తకకరా పున్నాగతలవాసినీ || 57 ||

పురన్డరప్రియా ప్రీతిః పురమార్గనివాసినీ |
పేశా పాశకరా పాశబన్టహా పాంశులాపశుః || 58 ||

పటః పటాశా పరశుధారిణీ పాశినీ తథా |
పాపఘ్ని పతిపత్నీ చ పతితా పతితాపి చ || 59 ||

పిశాచీ చ పిశాచఘ్ని పిశితాశనతోషితా |
పానదా పానపాత్రా చపానదానకరోద్యతా || 60||

పేషా ప్రసిద్ధిః పీయూషా పూర్ణా పూర్ణమనోరథా |
పతధ్గర్బా పతద్గాత్రా పౌనఃపుణ్యపివాపురా || 61 ||

పంకిలా పంకమగ్నా చ పామీపా పంకరస్థితా |
పంచమా పంచయామా చ పంచితా పంచితప్రియా |62|

పంచముద్రా పుణ్డరీకా పింగళా పింగలోచనా |
ప్రియజుమ్భజ్జరీ పిణ్డీ పణ్డితా పాణ్డురఫ్రభా || 63 ||

ప్రేతాసనా ప్రియాలుస్థా పాణ్డుఘ్నీ పీతసాపహా |
ఫలినీ ఫలదాత్రీ చ ఫలశ్రీ ఫణిభూషణా || 64 ||

పూత్కా ,స్పారా ఫుల్లా పుల్లామ్బుజాసనా |
ఫిరంగహ, స్పీతమతిః స్ఫితిః స్పీతికరీ తథా || 65||

వనమాయా బలరాతిర్బలినీ బలవర్దినీ |
వేణువాద్యా వనచరీ వీరా బీజమయీ అపి | 66 |

విద్యా విద్యాప్రదా విద్యాబోధినీ వేదదాయినీ |
బుధమాతా చ బుద్ధా చ వనమాలావతీ వరా || 67 ||

వరదా వారుణీ వీణా వీణావాదనతత్పరా |
వినోదినీ వినోదస్థా వైష్ణవీ విష్ణువల్లభా || 68 ||

విద్యా వైద్యచికిత్సా చ వివశా విశ్వవిశ్రుతా |
వితన్ద్రా విహ్వలా వేలా విరావా విరతిర్వరా || 69 ||

వివిధార్కకరా వీరా బిమ్బోష్ఠీ బిమ్బవత్సలా |
విన్ద్యస్థా వీరవన్ద్యా చ వరీయానపరాచవిత్ || 70 ||

వేదాన్తవేద్యా వైద్యా చ వేదస్య విజయప్రదా |
విరోధవర్దినీ వన్ద్యా వన్ద్యాబన్దనివారిణీ || 71 ||

భగినీ భగమాలా చ భవానీ భయభావినీ |
భీమా భీమాననా భైమీ భజ్ఞురా భీమదర్శనా || 72 ||

భిల్లీ భల్లధరా భీరుర్బేరుణ్డీ భీర్భయాపహా |
భగసర్పిణ్యపి భగా భగరూపా భగాలయా || 73 ||

భగాసనా భగామోదా భేరీ భంకార రంజితా |
భీషణా భీషణారావా భగవత్యపి భూషణా || 74 ||

భారద్వాజీ భోగదాత్రీ భవఘ్ని భూతిభూషణా |
భూతిదా భూమిదాత్రీ చ భూపతిత్వప్రదాయినీ ||75 ||

భ్రమరీ భ్రామరీ నీలా భూపాలముకుటస్థితా |
మత్తా మనోహరమనా మానినీ మోహనీ మహీ || 76||

భామినీ మహాలక్ష్మీర్మదక్షీబా మదీయ మదిరాలయా |
మదోద్ధతా మతజ్ఞస్థా మాధవీ మధుమాదినీ || 77 ||

మేధా మేధాకరీ మేధ్యా మధ్యా మధ్యవయస్థితా |
మద్యపా మాంసలా మత్స్యమోదినీ మైథునోద్దతా |78|

ముద్రా ముద్రావతీ మాతా మాయా మహిమ మన్డిరా |
మహామాయా మహావిద్యా మహామారీ మహేశ్వరీ |79 |

మహాదేవవధూర్మాన్యా మధురా వీరమణ్డలా |
మేదస్వినీ మీలదశ్రీర్మహిషాసురమర్దినీ || 80 |

మణ్డపస్థా మఠస్టా చ మదిరాగమగర్వితా |
మోక్షదా మున్డమాలా చ మాలా మాలావిలాసినీ |81|

మాతంగిణనీ చ మాతంగీ మతంగతనయాపి చ |
మధుస్రవా మధురసా మధూకకుసుమప్రియా || 82||

యామినీ యామినీనాథభూషా యావకరంజితా |
యవాంకురప్రియా మాయా యవనీ యవనాధిపా |83|

యమఘ్నీ యమకన్యా చ యజమానస్వరూపిణీ |
యజ్ఞ యజ్వా యజుర్యజ్వా యశోనికర కారిణీ |84|

యజ్ఞసూత్రప్రదా జ్యేష్ఠా యజ్ఞకర్మకరీ తథా |
యశస్వినీ యకారస్థా యూపస్తమ్భనివాసినీ || 85 ||

రంజితా రాజపత్నీ చ రమా రేఖా రవేరణీ |
రజోవతీ రజశ్చిత్రా రజనీ రజనీపతిః ||86||

రాగిణీ రాజ్యనీరాజ్యా రాజ్యదా రాజ్యవర్దినీ |
రాజన్వతీ రాజనీతిస్తథా రజతవాసినీ || 87 ||

రమణీ రమణీయా చ రామా రామావతీ రతిః |
రేతోవతీ రతోత్సాహా రోగహృద్రోగకారిణీ || 88||

రంగ రంగవతీ రాగా రాగజ్ఞ రాగకృద్రణా |
రంజికా రంజికారంజి రంజిని రక్తలోచనా || 89 ||

రక్తచర్మధరా రంజ్ఞా రక్తస్తా రక్తవాదినీ |
రమ్భా రమ్భాఫలప్రీతి రమ్భోరు రాఘవప్రియా || 90 ||

రంగభృద్రజ్ఞమధురా రోదసీ రోదసీగ్రహా |
రోధకృద్రోధహన్త్రీ చ రోగ భృద్రోగశాయినీ || 91||

వన్దీ వదిస్తుతా బన్దా బన్దూకకుసుమాధరా |
వన్దీత్రా వన్దితామాతా విన్దురా వైన్దవీవిధా || 92||

విజ్కి విజ్కపలా విజ్కా విజ్కస్ట్రా విజ్కవత్సలా |
వదిర్విలగ్నా విప్రా చ విధిర్విధికరీ విధా ||93||

శంఖినీ శంఖవలయా శంఖమాలావతీ శమీ |
శంఖపాత్రాశినీ శంఖాశంఖా శంఖగలా శశీ || 94 ||

శంవీ శరావతీ శ్యామా శ్యామాంగీ, శ్యామలోచనా |
శ్మశానస్థా శ్మశానా చ శ్మశానస్థలభూషణా || 95||

శమదా శమహన్త్రీ చ శాకినీ శంఖు శేఖరా |
శాన్తి శాన్తప్రదా శేషా శేషష్ఠా శేషదాయినీ || 96||

శేముషీ శోషిణీ శీరిః శౌరిః శౌర్యా శరా శిరిః |
శాపహా శాపహానీశా శమ్పా శపథదాయినీ || 97||

శృంగిణీ శృంజ్ఞపలభుక్ శంకరీ శంకరీ చయా |
శఙ్కా శజ్కాపహా సంస్థా శాశ్వతీ శీతలా శివా || 98 ||

శివస్తా శవభుక్తా చ శవవర్ణా శివోదరీ |
శాయినీ శావశయనా శింశపా శిశుపాలినీ || 99||

శవకుణ్డలినీ శైవా శఙ్కరా శిశిరా శిరా |
శవకాచ్చీ శవశ్రీకా శవమాలా శవాకృతిః || 100 ||

శయనీ శజ్కువా శక్తిః శన్తనుః శీలదాయినీ |
సిగ్గుః సరస్వతీ సిన్దుసున్దరీ సున్దరాననా || 101||

సాధుః సిద్ధిః సిద్ధిదాత్రీ సిద్దా సిద్దసరస్వతీ |
సన్తతిః సమ్పదా సమ్పత్సంవిత్సరతిదాయినీ || 102||

సపత్నీ సరసా సారా సరస్వతికరీ స్వధా |
సరఃసమా సమానా చ సమారాధ్యా సమస్తదా || 103||

సమిద్దా సమదా సమ్మా సమ్మోహా సమదర్శనా |
సమితిః సమిధా సీమా సవిత్రీ సవిధా సతీ || 104 ||

సవతా సవనాదారా సావనా సమరా సమీ |
సిమిరా సతతా సాధ్వీ సఘ్రీచీ చ సహాయినీ || 105||

హంసీ హంసగతిర్హంసా హంసోజ్జ్వలనిచోలుయుక్ |
హలినీ హలదా హాలా హరశ్రీర్హరవల్లభా||106||

హేలా హేలావతీ హేషా హ్రేషస్తా హ్రేషవర్దినీ |
హన్తా హన్తిర్హతా హత్యా హాహన్త తాపహారిణీ ||107 ||

హన్కారీ హన్తకృద్దంకా హీహా హాతా హతాహతా |
హేమప్రదా హంసవతీ హారీ హాతరిసమ్మతా || 108||

హోరీ హోత్రీ హోలికా చ హోమో హోమో హవిర్హరిః |
హారిణీ హరిణీనేత్రా హిమాచలనివాసినీ || 109 ||

లమ్బోదరీ లమ్బకర్ణా లమ్బికా లమ్భవిగ్రహా |
లీలా లోలావతీ లోలా లలనీ లాలితా లతా || 110 ||

లోకా లలామలోచనా లోచ్యా లోలాక్షీ లక్షణా లలా |
లమృతీ లుమతీ లమ్పా లోపాముద్రా లలనినీ |111|

లన్తికా లమ్బికా లమ్భా లఘిమా లఘుమధ్యమా |
లఘీయపసీ లఘుదయీ లూతా లూతానివారిణీ |112|

లోమభృల్లో మలోప్తా చ లులుతీ లులుసంయతీ |
లులాయస్థా చ లహరీ లఙ్కాపురపురన్దరీ ||113||

లక్ష్మీరక్ష్మీప్రదా లక్ష్మ్యా లక్ష్మాబలమతిప్రధా|
క్షుణ్ణా క్షుపా క్షణా క్షీణా క్షమా క్షాన్తిః క్షణావతీ || 114||

క్షామా క్షామోదరీ క్షీమా క్లైమభృత్జత్రియాంగనా |
క్షయా క్షయకరీ క్షీరా క్షీరదా క్షీరసాగరా || 115 ||

క్షేమంకరీ క్షయకరీ క్షయదా క్షణదా క్షతిః |
క్షురన్తీ క్షుద్రికా క్షుద్రా క్షుత్తామా క్షరపాతకా || 116 ||

|| ఫలశ్రుతిః ||

మాతుః సహస్రనామేదం ప్రత్యంగిర్యా వరప్రదమ్

యః పఠేత్ర్పయతో నిత్యం స ఏవ స్యాన్మహేశ్వరః |
అనాచాన్తః పఠేన్నిత్యం దరిద్రో ధనదో భవేత్ || 1 ||

(  యః పఠేత్పయతో నిత్యం దరిద్రో ధనదో భవేత్)

మూకః స్యాద్వాక్పతిర్దేవి రోగీ నిరోగతాం వ్రజేత్ |
అపుత్రః పుత్రమాప్నోతి త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ || 2 ||

వన్ద్యాపి సూతే తనయాన్ గావశ్చ బహుదుగ్ధదాః |
రాజానః పాదనమ్రాః స్యుస్తస్యదాసా ఇవ స్ఫుటాః ||3||

అరయః సంజయం యాన్తి మనసా సంస్మృతా అపి |
దర్శనాదేవ జాయన్తే నరా నార్యోఅపి తద్వశాః || 4||

కర్తా హర్తా స్వయంవీరో జాయతే నాత్రసంశయః |
యం యం కామయతే కామం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చితమ్ || 5||

దురితం న చ తస్యాస్తే నాస్తి శోకాః కదాచన |
చతుష్పథేఅర్ధరాత్రే చ యః పఠేత్సాధకోత్తమః || 6 ||

ఏకాకీ నిర్భయో ధీరో దశావర్తం స్తవోత్తమమ్ |
మనసా చిన్తితం కార్యం తస్య సిధిర్న సంశయః || 7 ||

వినా సహస్రనామ్నా యో జపేన్మన్త్రం కదాచన |
న సిద్దో జాయతే తస్య మన్త్రః కల్పశతైరపి || 8 ||

కుజవారే శ్మశానే చ మధ్యాన్హే యో జపేదథ |
శతావర్త్యా సర్జయేత కర్తా హర్తా నృణామిహ || 9 ||

రోగాన్తర్థో నిశాయాన్తే పఠితామసి సంస్థితః |
సద్యో నీరోగతామేతి యది స్యాన్నిర్భయస్తదా || 10 ||

అర్ధరాత్రే శ్మశానే వా శనివారే జపేన్మనుమ్ |
అష్టోత్తరసహస్రం తద్దశవారం జపేత్తతః || 11 ||

సహస్రనామ చేత్తద్ది తదా యాతి స్వయం శివా |
మహాపవనరూపేణ ఘోరగోమాయునాదినీ || 12 ||

తదా యది న భీతిః స్యాత్తతో ద్రోహీతి వా భవేత్ |
తదా పశుబలిం దద్యాత్స్వయం గృణ్హాతి చన్డికా ||13||

యథేష్టం చ వరం దత్త్వా యాతి ప్రత్యంగిరా శివా |
రోచనాగురుకస్తూరీ కర్పూరమదచన్దనః || 14 ||

కున్కుమప్రథమాభ్యాం తు లిఖితం భూర్జపత్రకే |
శుభనక్షత్రయోగే తు కృత్రిమాకృతసత్క్రియః || 15 ||

కృతసమ్పాతనాసిద్దిర్ధారయేదక్షిణే కరే |
సహస్రనామ స్వర్ణస్థం కణ్ఠే వాపీ జితేన్ద్రియః || 16||

తదా యన్త్రే నమేన్మన్త్రీ క్రుద్దా సమ్మ్రియతే నరః |
యస్మె దదాతి యః స్వస్తి స భవేద్దనదోపమః || 17 ||

దుష్టశ్వాపదజన్తూనాం న భీః కుత్రాపి జాయతే |
బాలకానామిమాం రక్షాం గర్భిణీనామపి ధ్రువమ్ ||18||

మోహనం స్తమ్భనాకర్షమారణోచ్చాటనాని చ |
యన్త్రధారణతో నూనం జాయన్తే సాధకస్య తు | 19||

నీలవస్త్రే విలిఖతం ధ్వజాయాం యది తిష్ఠతి |
తదా నష్టా భవత్యేవ ప్రచణ్డా పరివాహినీ || 20||

ఏతజ్ఞప్తం మహాభస్మ లలాటే యది ధారయేత్ |
తద్దర్శనత ఏవ స్యుః ప్రాణినస్తస్య కింకరాః || 21 ||

రాజపత్న్యోఅపి వశగాః కిమన్యాః పరయోషితః |
ఏతజ్ఞప్తం పిబేతోయం మాసైకేన మహాకవిః || 22 ||

పన్డితశ్చ మహాదీక్షో జాయతే నాత్ర సంశయః |
శక్తీం సమ్పూజ్య దేవేశి పఠేత్సోత్రం వరం శుభమ్ ||23|

ఇహ లోకే సుఖమ్బుక్త్వా పరత్ర త్రిదివం ప్రజేత్ |
ఇతి నామసహస్రం తు ప్రత్యంగిరా మనోహరమ్ ||24||

గోప్యం గుప్తతమం లోకే గోపనీయం స్వయోనివత్ ||25||

ఇతి శ్రీ రుద్ర యామాళ తంత్రే దశవిద్యా రహస్యే శ్రీ ప్రత్యంగిరా సహస్రనామ స్తోత్రం సంపూర్ణమ్

అర్థం

ఎవరు చెప్పారు, ఎందుకు

ఈ పాఠం ఈశ్వర ఉవాచ తో మొదలవుతుంది. ప్రత్యంగిరా దేవి సిద్ధి కోసం అమృతంలాంటి సహస్రనామాన్ని చెబుతాను విను అని శివుడు దేవితో అంటాడు. వెంటనే పఠన ఫలాన్నీ చెబుతాడు: చదివేవాడు అన్నిచోట్లా విజయం పొందుతాడు, సభలో గానీ రణంలో గానీ అతనికి పరాభవం ఉండదు. ఒక్కసారి పఠిస్తే వేల అశ్వమేధాలు, కోట్ల వాజపేయాల ఫలం వస్తుందని, దేవి సంతోషిస్తే సాధకుడు శివునితో సమానమవుతాడని కూడా అంటాడు.

న్యాసం, ధ్యానం

ఈ మహామంత్రానికి భైరవుడు ఋషి, అనుష్టుప్ ఛందస్సు, శ్రీ ప్రత్యంగిరా దేవత. హ్రీం బీజం, శ్రీం శక్తి, స్వాహా కీలకం. అన్ని కార్యాల సిద్ధికి, విద్యాసిద్ధికి నామపారాయణ చేస్తున్నాను అని వినియోగం చెబుతుంది. ధ్యాన శ్లోకంలో దేవి దిక్కులనే వస్త్రంగా ధరించి, విరబోసిన కేశాలతో, మేఘంలాంటి నల్లని దేహకాంతితో కనిపిస్తుంది. చేతుల్లో డాలు, ఖడ్గం ఉంటాయి. కోరలతో భయంకరమైన ముఖం, శత్రువులను మింగే రూపం. ఆమెను శంకరతేజసేరితా, అంటే శంకరుని తేజస్సు నుంచి ప్రేరేపితమైనదిగా వర్ణిస్తుంది.

అక్షరక్రమంలో సాగే నామాలు

నామావళి ఓం దేవీ ప్రత్యంగిరా సేవ్యా శిరసా శశిశేఖరా అని మొదలవుతుంది. మొదటి మూడు శ్లోకాల తర్వాత నామాలు సంస్కృత వర్ణమాల క్రమాన్ని పాటిస్తాయి. క కారంలో కామాక్షీ, కాత్యాయనీ, కాళికా; ఖ కారంలో ఖడ్గిణీ, ఖేచరీ; గ కారంలో గంగా, గోదావరీ, గౌరీ. ఇలాగే దుర్గా, నారాయణీ, భవానీ, భీమదర్శనా వరకు సాగుతుంది. సౌమ్యమైన రూపాలు, ఉగ్రమైన రూపాలు పక్కపక్కనే వస్తాయి. దయావతీ పక్కనే దైత్యదారిణీ, కౌముదీ పక్కనే కపాలినీ కనిపిస్తాయి.

సంపూర్ణ సహస్రనామం పొడవైనది కాబట్టి దీనిని సాధారణంగా ఒకే కూర్చొనిలో నిదానంగా పారాయణ చేస్తారు. ఇక్కడి పాఠం మధ్యలో ఆగిపోయింది కాబట్టి మొత్తం శ్లోకాల సంఖ్యను ఇక్కడ చెప్పడం లేదు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ప్రత్యంగిరా సహస్రనామ స్తోత్రాన్ని ఎవరు ఎవరికి చెప్పారు?
ఈశ్వర ఉవాచ అనే మాటతో మొదలయ్యే ఈ పాఠంలో శివుడు దేవికి ప్రత్యంగిరా సహస్రనామాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. ప్రత్యంగిరా సిద్ధి కోసమే దీనిని చెబుతున్నానని ఆరంభ శ్లోకమే స్పష్టం చేస్తుంది.
ప్రత్యంగిరా సహస్రనామానికి ఋషి, ఛందస్సు, బీజం ఏవి?
భైరవుడు ఋషి, అనుష్టుప్ ఛందస్సు, శ్రీ ప్రత్యంగిరా దేవత అని న్యాసభాగం చెబుతుంది. హ్రీం బీజం, శ్రీం శక్తి, స్వాహా కీలకం; అన్ని కార్యాల సిద్ధికి, విద్యాసిద్ధికి పారాయణ అని వినియోగం.
ప్రత్యంగిరా సహస్రనామ ధ్యాన శ్లోకంలో దేవి రూపం ఎలా ఉంటుంది?
దిక్కులే వస్త్రంగా, విరబోసిన జుట్టుతో, మేఘంలాంటి నల్లని కాంతితో, చేతుల్లో డాలు ఖడ్గాలతో, కోరలు గల ఉగ్రముఖంతో దేవి కనిపిస్తుంది. శంకరుని తేజస్సు నుంచి వచ్చి శత్రువులను మింగే దేవతగా ధ్యానం చెబుతుంది.
ప్రత్యంగిరా సహస్రనామాల వరుసలో ప్రత్యేకత ఏమిటి?
మొదటి కొన్ని శ్లోకాల తర్వాత నామాలు వర్ణమాల క్రమంలో సాగుతాయి. క కారంలో కామాక్షీ, కాత్యాయనీ, ఖ కారంలో ఖడ్గిణీ, ఖేచరీ, గ కారంలో గంగా, గోదావరీ, గౌరీ అంటూ భవానీ వంటి భ కార నామాల వరకూ ఇదే పద్ధతి కనిపిస్తుంది.
ప్రత్యంగిరా సహస్రనామ పఠన ఫలం గురించి శివుడు ఏమంటాడు?
పఠించేవాడు అన్నిచోట్లా గెలుస్తాడని, సభలో గానీ యుద్ధంలో గానీ ఓటమి ఉండదని ఆరంభ శ్లోకాలు చెబుతాయి. ఒక్కసారి పఠనం వేల అశ్వమేధాలు, కోట్ల వాజపేయాల ఫలానికి సమానమని కూడా అక్కడే ఉంది.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...