శ్రీ నృసింహ ద్వాదశనామావళిః

శ్రీ నృసింహ ద్వాదశనామావళి నరసింహ స్వామిని పన్నెండు నామాలతో అర్చించే చిన్న నామావళి. 'ప్రథమం తు మహాజ్వాలో' అని మొదలయ్యే నృసింహ ద్వాదశనామ స్తోత్రంలోని నామాలే ఇవి; ఇక్కడ ప్రతి దానికీ ముందు 'ఓం', చివర 'నమః' చేర్చారు.

ఉగ్రరూపాన్ని చూపే నామాలు

మొదటి నాలుగు నామాలు స్వామి రూపాన్ని కళ్ల ముందు నిలుపుతాయి. మహాజ్వాల అంటే పెద్ద అగ్నిజ్వాలలా వెలిగేవాడు. ఉగ్రకేసరి అంటే భీకరమైన జూలు ఉన్న సింహం. వజ్రదంష్ట్ర అంటే వజ్రంలా గట్టి కోరలు కలవాడు. విశారద అంటే అన్నీ తెలిసిన నేర్పరి. ఐదో నామం నారసింహ, సగం నరుడు సగం సింహమైన ఆ అవతారాన్నే నేరుగా పిలుస్తుంది.

ప్రహ్లాదుని కథ

ఆరో నామం కశ్యపమర్దన, కశ్యపుని కుమారుడైన హిరణ్యకశిపుని సంహారాన్ని చెబుతుంది. యాతుహంత అంటే యాతుధానులనే రాక్షసులను నశింపజేసేవాడు. దేవవల్లభ అంటే దేవతలకు ప్రియమైనవాడు. ప్రహ్లాదవరద అనే తొమ్మిదో నామం భక్తుడైన బాలుని కాపాడి వరమిచ్చిన కరుణను గుర్తుచేస్తుంది. ఉగ్రత, వాత్సల్యం ఒకే అవతారంలో ఎలా కలిసి ఉన్నాయో ఈ వరుసలో స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.

చివరి మూడు నామాలు

అనంతహస్త అంటే లెక్కలేనన్ని చేతులు కలవాడు; అహోబిలం వంటి క్షేత్రాల్లో అనేక భుజాలతో చెక్కిన ఉగ్ర నృసింహ మూర్తులు ఈ వర్ణనకు దగ్గరగా ఉంటాయి. మహారుద్ర, దారుణ అనే చివరి రెండు నామాలు ఆయన భయంకర తేజస్సును మళ్లీ గుర్తుచేస్తూ నామావళిని ముగిస్తాయి. మూల స్తోత్రం ఫలశ్రుతి ఈ నామాలను మంత్రరాజం అని పిలుస్తుంది. నృసింహ జయంతి, స్వాతి నక్షత్రం రోజులు, సాయం సంధ్య ఈ నామావళి పఠనానికి సంప్రదాయంగా ఎంచుకునే సమయాలు.