అయ్యప్ప గాయత్రీ న్యాసః

గాయత్రి

మొదటి రెండు పంక్తులు అయ్యప్ప గాయత్రి: భూతాధిపాయ విద్మహే మహాదేవాయ ధీమహి తన్నః శాస్తా ప్రచోదయాత్. భూతగణాలకు అధిపతి అయిన స్వామిని తెలుసుకుంటున్నాం, ఆయనను మహాదేవునిగా ధ్యానిస్తున్నాం, ఆ శాస్త మా బుద్ధిని ప్రేరేపించుగాక అని దీని భావం. శాస్త అనే పేరు శాసించేవాడు, ధర్మాన్ని నిలబెట్టేవాడు అనే అర్థం ఇస్తుంది. సూర్య గాయత్రి లాగే ఇది కూడా విద్మహే, ధీమహి, ప్రచోదయాత్ అనే మూడు పాదాల నిర్మాణంలో ఉంటుంది.

న్యాసం అంటే ఏమిటి

న్యాసం అంటే మంత్రంలోని భాగాలను శరీరంలోని ఒక్కొక్క స్థానంలో ఉంచుతున్నట్టు భావించి, ఆ స్థానాన్ని కుడిచేతి వేళ్లతో తాకడం. ఇక్కడ వరుస ఇలా ఉంటుంది: శిరస్సుపై భూతనాథాయ నమః, లలాటంపై విద్మహే, ముఖంపై భవపుత్రాయ నమః, కంఠంపై ధీమహి, నాభిపై తన్నః, తొడలపై శాస్తా, పాదాలపై ప్రచోదయాత్. తల నుంచి కాళ్ల వరకు మంత్రం ఒక్కొక్క పదంగా దిగుతుంది.

గమనించదగిన విషయం ఏమిటంటే, శిరస్సు, ముఖం దగ్గర గాయత్రిలోని పదాలు కాకుండా భూతనాథుడు, భవపుత్రుడు అనే రెండు నామాలు వస్తాయి. భవుడు అంటే శివుడు, కాబట్టి భవపుత్రుడు అంటే శివుని కుమారుడైన శాస్త. చివరగా సర్వాంగేషు అంటూ పూర్తి గాయత్రిని శరీరమంతటా వ్యాపింపజేసి న్యాసం ముగుస్తుంది.

ఎప్పుడు చేస్తారు

గాయత్రి జపానికి ముందు శరీరాన్ని మంత్రంతో సిద్ధం చేసుకోవడమే ఈ న్యాసం ఉద్దేశం. శబరిమల యాత్రకు ముందు మండల దీక్షలో ఉన్న స్వాములు రోజువారీ పూజలో దీన్ని చేసి, తర్వాత గాయత్రిని జపిస్తారు. ఈ పాఠం తన మూలగ్రంథాన్ని పేర్కొనదు.