విజయదశమి / దసరా 2026

హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రాముఖ్యమయిన పండుగల్లో దసరా లేదా విజయదశమి ఒకటి. దశ అంటే పది, హర అంటే ఓటమి — అంటే “చెడుపై మంచి సాధించిన రోజు.” ఈ పండుగను శరన్నవరాత్రులు ముగింపు సందర్భంగా జరుపుకుంటారు. ఆశ్వయుజ మాసంలో శుక్ల పక్ష పాడ్యమి నుండి ప్రారంభమై దశమి వరకు తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారిని భక్తితో ఆరాధించి, పదవ రోజున విజయదశమి జరుపుకుంటారు.

దసరా పండుగ చరిత్ర

మహిషాసుర మర్ధన

పూర్వం మహిషాసురుడు అనే రాక్షసుడు బ్రహ్మదేవుని తపస్సుతో “ఏ పురుషుడి చేతిలో మరణించకూడదు” అనే వరం పొందాడు. ఆ వరంతో గర్వించి, దేవతలను, మనుష్యులను బాధించాడు. దాంతో త్రిమూర్తుల తేజం కలసి దుర్గాదేవి రూపంలో అవతరించింది. అమ్మవారు తొమ్మిది రాత్రులు మహిషాసురుడితో యుద్ధం చేసి పదవ రోజున అతన్ని సంహరించారు. అందుకే ఈ రోజు విజయదశమిగా పిలుస్తారు — దేవి విజయాన్ని గుర్తు చేసే దినం.

రావణ సంహారం

ఇంకొక పురాణం ప్రకారం, ఈ రోజున శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించి ధర్మానికి విజయాన్ని సాధించాడు. అందుకే దసరా “రామ విజయం” యొక్క ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు.

పండుగ విశిష్టత

విజయదశమి రోజున ప్రజలు నూతన వస్త్రాలు ధరించి, అమ్మవారిని భక్తితో పూజిస్తారు. తెలంగాణలో ఈ సమయములో మహిళలు బతుకమ్మ పండుగను జరుపుతూ పూలతో గౌరమ్మను ఆరాధిస్తారు.

దసరా సాయంకాలం జమ్మి చెట్టు పూజ ప్రత్యేకమైనది — పాండవులు వనవాసం అనంతరం తమ ఆయుధాలను తిరిగి పొందిన రోజు అదే అని నమ్మకం.

ఈ రోజున పాలపిట్టను చూడడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.

విజయదశమి అర్థం మరియు ప్రాముఖ్యత

• చెడుపై మంచి విజయం: దేవి దుర్గాదేవి మహిషాసురుని సంహరించడం మరియు రాముడు రావణుని ఓడించడం ఈ పండుగ యొక్క మూలం.
• శక్తి ఆరాధన: నవరాత్రుల్లో అమ్మవారు ఒక్కో రూపంలో పూజింపబడతారు — దుర్గా, లక్ష్మి, సరస్వతి రూపాలలో.
• ఆయుధ పూజ: యోధులు, పోలీసులు, సైనికులు తమ ఆయుధాలను పూజిస్తారు.
• సరస్వతి పూజ: విద్యార్థులు తమ పుస్తకాలు, సాధన సామగ్రిని పూజిస్తారు.

అపరాజిత పూజ (Aparajita Puja)

విజయదశమి రోజున అపరహణ కాలంలో అపరాజితా దేవి పూజ చేయడం అత్యంత శుభం.

పూజ విధానం:

1. ఈశాన్య దిశలో పవిత్ర స్థలం ఎంచుకోవాలి.
2. గంధపు పేస్ట్‌తో అష్టదళ చక్రం గీయాలి.

3. సంకల్పంతో దేవిని ఆవాహన చేయాలి:

   అపరాజితాయ నమః

4. ఆమె కుడివైపున జయ దేవి, ఎడమవైపున విజయ దేవిని ఆహ్వానించి పూజించాలి.
5. “అపరాజిత స్తోత్రం” పఠించడం శుభప్రదం.

విజయ ముహూర్తం

దశమి తిథి ఆశ్వయుజ శుక్ల పక్షంలో, అపరాహ్న సమయంలో వస్తుంది. సూర్యుడు అస్తమించే ముందు 10వ నుండి 12వ ముహూర్తం మధ్య జరిగే సమయాన్ని విజయ ముహూర్తంగా పరిగణిస్తారు. ఈ సమయంలో ఏదైనా కొత్త కార్యం ప్రారంభించడం శుభప్రదం.

దసరా శ్లోకం

యా దేవీ సర్వభూతేషు శక్తిరూపేణ సంస్థితా।

నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః॥

ఈ శ్లోకం శక్తి స్వరూపిణి దుర్గాదేవికి అర్పణ. ఆమె అనుగ్రహం చెడుపై మంచి గెలవడానికి మార్గం చూపుతుంది.

విజయదశమి ఉత్సవాలు

• రావణ దహనం: రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, మేఘనాథుడు ప్రతిమలను దహనం చేస్తారు.
• రామలీలా ముగింపు: నవరాత్రి నాటకాలు రామ విజయం సన్నివేశంతో ముగుస్తాయి.
• మైసూరు దసరా: భారతదేశంలో అత్యంత వైభవంగా జరుపుకునే దసరా ఉత్సవం. మహారాజు ప్రదర్శనలు, దీపాలంకరణలు ప్రధాన ఆకర్షణలు.

పండుగ సారాంశం

విజయదశమి పండుగ ధర్మం యొక్క విజయం, శక్తి యొక్క స్మరణ, మరియు అహంకారంపై వినయానికి జయగాధ.

ఈ రోజు మనలోని చెడు గుణాలను నశింపజేసి, సత్యం, కర్తవ్యబోధ, ధైర్యం అనే గుణాలను పెంపొందించమని సందేశం ఇస్తుంది.

జయ దుర్గే! జయ శ్రీరామ! జయ విజయదశమి!