విభువన పాలక సంకటహర చతుర్థి 2026

విభువన పాలక సంకటహర చతుర్థి: అధిక మాసంలో మాత్రమే వచ్చే వ్రతం

అధిక మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే చవితిని విభువన పాలక సంకటహర చతుర్థి అంటారు. అధిక మాసం సుమారు రెండున్నర, మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారే వస్తుంది కాబట్టి, ఈ సంకటహర చతుర్థి కూడా అరుదుగా వచ్చే విశేష పర్వదినం. ఈ రోజు గణపతిని విభువన పాలక నామంతో పూజించి, పగలు ఉపవాసం ఉండి, చంద్రోదయం తర్వాత అర్ఘ్యం ఇచ్చి వ్రతం పూర్తి చేస్తారు.

నామ అర్థం

"భువనం" అంటే లోకం, "పాలకుడు" అంటే రక్షించేవాడు. సమస్త లోకాలను పాలించి రక్షించే గణపతి రూపాన్ని విభువన పాలకుడిగా ఆరాధిస్తారు. సంకష్టహర గణపతి వ్రతంలో పన్నెండు మాసాలకు పన్నెండు గణేశ నామాలు ఉండగా, పదమూడో మాసంగా వచ్చే అధిక మాసానికి ఈ ప్రత్యేక నామం ఉంది. ఏ నెలలో పుట్టినా, ఏ కాలంలో ఉన్నా అందరినీ కాపాడే దైవం అనే భావన ఈ నామంలో ఉంది.

అధిక మాసంలో గణపతి పూజ

అధిక మాసాన్ని పురుషోత్తమ మాసం అంటారు; ఈ మాసంలో వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు వంటి శుభకార్యాలు సాధారణంగా చేయరు, కానీ జపం, పూజ, దానం, వ్రతాలకు ఇది అత్యంత పుణ్యప్రదమైన కాలమని నమ్మకం. అందుకే ఈ మాసంలో వచ్చే సంకటహర చతుర్థి నాడు చేసే గణపతి పూజకు విశేష ఫలం ఉంటుందని భక్తుల విశ్వాసం. ప్రతి నెలా సంకటహర వ్రతం చేసేవారు ఈ అధిక మాస చతుర్థిని కూడా తప్పక పాటిస్తారు.

పూజా విధానం

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, గణపతి ముందు దీపం వెలిగించి ఉపవాస సంకల్పం చేయాలి.
• సాయంత్రం పసుపుతో గణపతిని చేసి లేదా విగ్రహాన్ని ఉంచి, గరిక, ఎర్రని పూలు, అక్షతలతో పూజించాలి.
• గణేశ అష్టోత్తరం, సంకటనాశన గణేశ స్తోత్రం పఠించి, సంకటహర చతుర్థి వ్రత కథ చదువుకోవాలి.
• ఉండ్రాళ్ళు, మోదకాలు, బెల్లం, పండ్లు నైవేద్యంగా పెట్టాలి.
• చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, హారతి ఇచ్చి ఉపవాసం విరమించాలి.

చేయవలసినవి

అధిక మాసంలో దానానికి ప్రాధాన్యం ఉంది కాబట్టి ఈ రోజు అన్నదానం, పేదలకు పండ్లు, విద్యార్థులకు పుస్తకాలు ఇవ్వడం మంచిది. పూర్తి ఉపవాసం చేయలేనివారు పండ్లు, పాలు తీసుకోవచ్చు. ఈ రోజు మంగళవారం అయితే అంగారక సంకటహర చతుర్థిగా మరింత విశేషం.

సర్వలోక పాలకుడైన గణపతి మీ కుటుంబాన్ని సదా కాపాడాలని కోరుకుందాం.