శ్రావణ పౌర్ణమి 2026

శ్రావణ పౌర్ణమి శ్రావణ మాసం శుక్ల పక్షంలో వచ్చే పౌర్ణమి; తెలుగు నాట దీనిని రాఖీ పౌర్ణమి, జంధ్యాల పౌర్ణమి అని పిలుస్తారు. అక్కాచెల్లెళ్లు అన్నదమ్ములకు రక్ష కట్టే రక్షా బంధనం, యజ్ఞోపవీతధారులు కొత్త జంధ్యం ధరించే ఉపాకర్మ, హయగ్రీవ జయంతి ఈ రోజే జరుగుతాయి.

రక్షా బంధనం కథలు

వామనావతారంలో బలిచక్రవర్తి వద్ద ఉండిపోయిన శ్రీ మహావిష్ణువును తిరిగి వైకుంఠానికి తీసుకురావడానికి లక్ష్మీదేవి బలికి రక్ష కట్టి సోదరిగా వరం అడిగిందని ఒక కథ. శిశుపాల వధ సమయంలో శ్రీకృష్ణుడి వేలికి గాయమవగా ద్రౌపది తన చీర కొంగు చించి కట్టిందని, దానికి బదులుగా వస్త్రాపహరణ సమయంలో కృష్ణుడు ఆమెను కాపాడాడని మరో కథ. దేవాసుర యుద్ధంలో ఇంద్రుడి విజయం కోసం శచీదేవి రక్ష కట్టిందని భవిష్య పురాణం చెబుతుంది. రక్ష అంటే రక్షణ, ప్రేమ, బాధ్యతల బంధం.

జంధ్యాల పౌర్ణమి (ఉపాకర్మ)

యజ్ఞోపవీతం ధరించేవారు ఈ రోజు స్నానం, సంకల్పం, ఋషి తర్పణం చేసి పాత జంధ్యం తీసి కొత్త జంధ్యం ధరిస్తారు, వేదాధ్యయనాన్ని పునఃప్రారంభిస్తారు. ఋగ్వేదులు, యజుర్వేదులకు ఉపాకర్మ తేదీలు శాఖను బట్టి కొంత మారవచ్చు. జ్ఞాన స్వరూపుడైన హయగ్రీవ స్వామి అవతరించినది కూడా శ్రావణ పౌర్ణమి నాడేనని నమ్మకం, అందుకే విద్యార్థులు ఈ రోజు హయగ్రీవుడిని పూజిస్తారు.

రాఖీ కట్టే విధానం

• ఉదయం స్నానం చేసి ఇష్టదైవాన్ని పూజించి, పళ్లెంలో రాఖీ, కుంకుమ, అక్షతలు, దీపం, స్వీటు సిద్ధం చేయాలి.
• సోదరుడిని తూర్పు ముఖంగా కూర్చోబెట్టి నుదుట బొట్టు పెట్టి, అక్షతలు వేయాలి.
• కుడి చేతి మణికట్టుకు రాఖీ కట్టి, హారతి ఇచ్చి, తీపి తినిపించాలి.
• సోదరుడు అక్కాచెల్లెళ్లకు నమస్కరించి (లేదా ఆశీర్వదించి) కానుక ఇచ్చి, జీవితాంతం అండగా ఉంటానని మాట ఇవ్వాలి.
• భద్ర కాలం ఉంటే అది ముగిసిన తర్వాత రాఖీ కట్టడం మంచిదని పెద్దలు చెబుతారు.

ప్రాముఖ్యత

శ్రావణ మాసం శుభకార్యాల నెల; వరలక్ష్మీ వ్రతం సాధారణంగా ఈ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు జరుగుతుంది. శ్రావణ పౌర్ణమి కుటుంబ బంధాలను, వేద సంప్రదాయాన్ని, జ్ఞానాన్ని ఒకేసారి గౌరవించే రోజు. ఇంట్లో పాయసం, బొబ్బట్లు, పులిహోర వంటి పిండివంటలతో పండుగ సందడి నెలకొంటుంది.

ఈ రాఖీ పౌర్ణమి అన్నాచెల్లెళ్ల ప్రేమను మరింత బలపరచి, అందరికీ రక్షణ, ఆనందం ఇవ్వాలి.