ఫాల్గుణ పౌర్ణమి 2026

ఫాల్గుణ పౌర్ణమి: కాముని పున్నమి, హోలికా దహనం

తెలుగు సంవత్సరంలో చివరి మాసమైన ఫాల్గుణం శుక్ల పక్షంలో వచ్చే పౌర్ణమిని ఫాల్గుణ పౌర్ణమి అంటారు. తెలుగు నాట దీనిని కాముని పున్నమి అని పిలుస్తారు; ఈ రాత్రి కామదహనం లేదా హోలికా దహనం జరుపుకుని, మరుసటి రోజు బహుళ పాడ్యమి నాడు రంగుల హోలీ ఆడుతారు. సంవత్సరంలో చివరి పౌర్ణమి కావడంతో ఇది వసంత ఋతువును స్వాగతించే పండుగ కూడా.

కామదహనం కథ

తారకాసుర సంహారం కోసం శివపార్వతుల కళ్యాణం జరగాలని దేవతలు కోరుకున్నారు. తపస్సులో లీనమైన శివుడిని మేల్కొల్పేందుకు మన్మథుడు పూలబాణం వేశాడు. తపోభంగానికి ఆగ్రహించిన శివుడు మూడో కన్ను తెరవగా మన్మథుడు భస్మమయ్యాడు. రతీదేవి వేడుకోలుతో శివుడు కరుణించి, మన్మథుడు రూపం లేకుండా (అనంగుడిగా) జీవించేలా వరమిచ్చాడని పురాణ కథనం. ఈ ఘట్టాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ తెలంగాణ, రాయలసీమ సహా తెలుగు గ్రామాల్లో కట్టెలు, పిడకలు పోగుచేసి కాముడిని దహనం చేసే ఆచారం ఉంది.

హోలిక, ప్రహ్లాదుల కథ

హిరణ్యకశిపుడు విష్ణుభక్తుడైన కుమారుడు ప్రహ్లాదుడిని చంపాలని ప్రయత్నించాడు. అగ్ని తనను కాల్చదనే వరం ఉన్న హోలిక ప్రహ్లాదుడిని ఒడిలో పెట్టుకుని మంటల్లో కూర్చుంది. నారాయణ నామస్మరణ చేసిన ప్రహ్లాదుడు క్షేమంగా బయటపడగా, హోలిక దహనమైంది. చెడుపై మంచి, అహంకారంపై భక్తి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా ఉత్తర భారతంతో పాటు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ హోలికా దహనం జరుపుకుంటారు.

ఎలా జరుపుకుంటారు

• ఉదయం స్నానం చేసి ఇష్టదేవతను పూజించాలి. చాలా కుటుంబాలు ఈ పౌర్ణమి నాడు సత్యనారాయణ వ్రతం చేసుకుంటారు.
• సాయంత్రం శుభముహూర్తంలో కామదహనం లేదా హోలికా దహనం చేస్తారు. మంట చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, కొబ్బరికాయ, శనగలు, కొత్త ధాన్యం సమర్పిస్తారు.
• కొందరు ఈ రోజు లక్ష్మీదేవిని పూజిస్తారు; ఫాల్గుణ పౌర్ణమిని లక్ష్మీ జయంతిగా భావించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.
• మరుసటి రోజు ఉదయం రంగులు, వసంతం చల్లుకుంటూ ఆనందంగా హోలీ ఆడుతారు; సహజ రంగులు వాడటం మంచిది.

పండుగ అంతరార్థం

కామదహనం మనసులోని కోరికలను, హోలికా దహనం అహంకారాన్ని, ద్వేషాన్ని దహించుకోవాలనే సందేశం ఇస్తాయి. శీతాకాలం ముగిసి వసంతం మొదలయ్యే ఈ సమయంలో పాత మనస్పర్థలు మరిచి అందరితో కలిసి ఆనందం పంచుకోవడమే ఈ పండుగ ఆత్మ. పదిహేను రోజుల్లో ఉగాదితో కొత్త తెలుగు సంవత్సరం మొదలవుతుంది.

ఫాల్గుణ పౌర్ణమి వెలుగు మీ జీవితంలోని చీకట్లను దహించి, కొత్త వసంతాన్ని తీసుకురావాలని కోరుకుందాం.