పౌష పుత్రదా ఏకాదశి 2026

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి - సంతానాభివృద్ధికి శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహం

హిందూ ధర్మ సంప్రదాయంలో ఏకాదశి వ్రతాలకు అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. అన్ని ఏకాదశులలోనూ పౌష పుత్రదా ఏకాదశి సంతాన ప్రాప్తికి, పిల్లల క్షేమానికి అత్యంత శక్తివంతమైన వ్రతంగా పరిగణించబడుతుంది. పౌష మాసంలో శుక్ల పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశి తిథిని పౌష పుత్రదా ఏకాదశి అంటారు. "పుత్రద" అనగా "పుత్రుణ్ణి ప్రసాదించేది" అని అర్థం. సంతానం కోసం ఆరాటపడుతున్న దంపతులు, కొత్తగా వివాహం అయిన జంటలు, తమ పిల్లల ఆయురారోగ్యాల కోసం ప్రార్థించే తల్లిదండ్రులు ఈ పవిత్ర వ్రతాన్ని అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో ఆచరిస్తారు. లక్ష్మీసమేతుడైన శ్రీమహావిష్ణువును పూజించడం ద్వారా యోగ్యమైన సంతానం, పిల్లల దీర్ఘాయుష్షు, సుఖసంతోషాలు లభిస్తాయని భక్తుల దృఢ విశ్వాసం.

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి మహత్వం

పౌష మాసం హిందూ క్యాలెండర్‌లో అత్యంత పవిత్రమైన మాసాలలో ఒకటి. ఈ మాసంలో వచ్చే పుత్రదా ఏకాదశి భగవాన్ విష్ణువు అవతారాలలో ఒకరైన శ్రీకృష్ణ పరమాత్మకు అత్యంత ప్రీతికరమైన దినం. భవిష్య పురాణం, పద్మ పురాణం, స్కంద పురాణాలలో ఈ ఏకాదశి యొక్క అపూర్వ మహత్వం వివరంగా వర్ణించబడింది. ఈ రోజు ఉపవాసం చేసి విష్ణు సహస్రనామం పఠించడం వల్ల అశ్వమేధ యాగం చేసిన ఫలాన్ని పొందుతామని శాస్త్రం చెబుతుంది.

సంతానం లేని దంపతులు ఈ పుత్రదా ఏకాదశి వ్రతం భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తే భగవాన్ విష్ణువు అనుగ్రహంతో గుణవంతుడైన, తేజస్వియైన, ధర్మజ్ఞుడైన పుత్ర సంతానం లభిస్తుందని పురాణాలు ప్రతిపాదిస్తున్నాయి. ఇదే విధంగా సంతానం ఉన్న తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు ఆయురారోగ్య సౌఖ్యాలు, విద్యా వృద్ధి, సుదీర్ఘాయుష్షు కలగాలని కోరుకుంటూ ఈ వ్రతం చేస్తారు. పౌష మాసంలో వచ్చే ఈ ఏకాదశి రోజు శుక్ల యోగం, భద్ర యోగం వంటి శుభ యోగాలు ఏర్పడటం వల్ల ఈ రోజు చేసే పూజలు, దానధర్మాలు, జపతపాలు మరింత ఫలప్రదంగా మారతాయి.

ఈ వ్రతం కేవలం సంతాన ప్రాప్తికే పరిమితం కాదు. ఇది పాపాలను పరిహరించే, మోక్ష మార్గాన్ని చూపే, ఆత్మ శుద్ధిని కలిగించే మహా వ్రతం. పూర్వ జన్మల పాప కర్మల వల్ల ఈ జన్మలో ఎదురయ్యే అడ్డంకులు, కష్టాలు, ఆరోగ్య సమస్యలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు తొలగిపోయి, జీవితం సుఖసంతోషాలతో నిండిపోతుందని ఋషులు చెబుతున్నారు.

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి దివ్య కథ

పూర్వకాలంలో భద్రావతి అనే అత్యంత సంపన్నమైన రాజ్యం ఉండేది. ఆ రాజ్యాన్ని సుకేతుమాన్ అనే మహారాజు పాలించేవాడు. ఆ రాజు అత్యంత ధర్మజ్ఞుడు, న్యాయబుద్ధి గలవాడు, ప్రజా హితం కోసం జీవించేవాడు. అతని పాలనలో ప్రజలు సకల సుఖసంపదలతో, శాంతితో జీవించేవారు. రాజ్యంలో అన్ని రకాల సిరులు తులతూగేవి. కానీ ఆ రాజ దంపతులకు ఒకే ఒక్క బాధ - వారికి సంతానం లేదు.

కాలం గడిచేకొద్దీ సుకేతుమాన్ రాజు ఆందోళన పెరిగింది. "సంతానం లేని వారికి ఈ లోకంలో ఎంత ఐశ్వర్యం ఉన్నా సుఖం లేదు. పరలోకంలో కూడా గతి ఉండదు. పితృ ఋణం తీర్చుకోలేం. వంశం ముందుకు సాగదు" అని రాజు చింతించేవాడు. ఒకరోజు తన మంత్రులను, ఆలోచనాపరులను పిలిచి తన బాధ తెలిపాడు. "నేను ఎప్పుడూ ధర్మబద్ధంగానే ప్రవర్తించాను. ప్రజలను కుమారులలాగే చూసుకున్నాను. అయినా మాకు సంతానం కలగకపోవడానికి కారణం ఏమిటి? ఈ సమస్యకు పరిష్కారం ఏమిటి?" అని ప్రశ్నించాడు.

మంత్రులు ఆలోచించి, ఈ సమస్యను పరిష్కరించగల మహర్షిని వెతకడానికి బయలుదేరారు. వారు అనేక పుణ్యక్షేత్రాలు, ఆశ్రమాలు సందర్శించారు. చివరకు వారు లోమశ మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు. ఆ మహర్షి తన దివ్య దృష్టితో రాజు యొక్క పూర్వజన్మ చరిత్రను తెలుసుకున్నాడు. మంత్రులకు నిజమైన కారణాన్ని వివరించాడు.

"మీ రాజు ఈ జన్మలో ధర్మాత్ముడైనప్పటికీ, పూర్వజన్మలో ఒక చిన్న తప్పు చేశాడు. గత జన్మలో ఆయన ఒక వ్యాపారి. ఒకసారి వేసవికాలంలో, జ్యేష్ఠ మాసంలో శుక్ల పక్ష ఏకాదశి రోజున చాలా వేడిగా ఉండేది. దాహంతో అతను ఒక చెరువు వద్దకు వెళ్లాడు. అదే సమయంలో దాహంతో ఒక ఆవు, దూడ కూడా నీళ్లు త్రాగడానికి వచ్చాయి. కానీ మీ రాజు ఆ గోవులను దూరంగా తోసేసి, తాను ముందుగా నీళ్లు తాగేశాడు. దాహంతో ఉన్న గోవులు నీళ్లు తాగకుండా అడ్డుకున్న ఈ పాప కర్మ వల్ల ఈ జన్మలో సంతానం లభించకపోవడం జరిగింది" అని మహర్షి తెలిపాడు.

అప్పుడు మంత్రులు ఈ పాపం పరిహారం కోసం మార్గం చూపమని వేడుకున్నారు. లోమశ మహర్షి మహోపకారంగా పరిష్కారం చెప్పాడు. "పౌష మాసంలో శుక్ల పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశి రోజు రాజ దంపతులు, అలాగే రాజ్య ప్రజలందరూ కలిసి భక్తిశ్రద్ధలతో ఉపవాసం ఉండి, శ్రీ మహావిష్ణువును పూజించి, ఆ వ్రత ఫలాన్ని రాజ దంపతులకు సమర్పించాలి. అప్పుడు భగవాన్ కృపతో రాజ దంపతులకు గుణవంతుడైన పుత్ర సంతానం లభిస్తుంది" అని ఆశీర్వదించాడు.

మహర్షి సూచించిన విధంగా రాజ దంపతులు, రాజ్య ప్రజలందరూ పౌష పుత్రదా ఏకాదశి వ్రతాన్ని నియమనిష్టలతో ఆచరించారు. శ్రీమహావిష్ణువుకు వేల దీపాలు వెలిగించి, విష్ణు సహస్రనామం పఠించి, బ్రాహ్మణులకు దానధర్మాలు చేశారు. ఆ వ్రత ప్రభావంతో రాణి గర్భం దాల్చి, తొమ్మిది నెలల తర్వాత తేజస్విపుత్రుడిని ప్రసవించింది. రాజ్యమంతా సంతోషంతో నిండిపోయింది. అప్పటి నుంచి ఈ ఏకాదశిని పుత్రదా ఏకాదశి అని పిలుస్తున్నారు. ఈ వ్రతం చేసిన వారికందరికీ, ఈ కథ విన్న వారికికూడా సంతాన సంపద లభిస్తుందని నమ్మకం.

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి పూజా విధానం

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి వ్రతం దశమి రోజు (ఏకాదశికి ముందు రోజు) నుంచి ప్రారంభమవుతుంది. దశమి రోజు సాత్విక ఆహారం మాత్రమే తీసుకోవాలి. రాత్రి పూర్తి బ్రహ్మచర్యం పాలించాలి. మాంసం, చేపలు, గుడ్లు, ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి వంటివి పూర్తిగా నివారించాలి. ఏకాదశి రోజు బ్రహ్మ ముహూర్తంలో (సూర్యోదయానికి రెండు ఘడియల ముందు) నిద్ర లేచి, పవిత్ర స్నానం చేయాలి.

స్నానానికి గంగా జలం లేదా తులసి ఆకులు కలిపితే మంచిది. పసుపు కుంకుమలు పెట్టుకుని, పరిశుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి. పీతవర్ణం లేదా ఎరుపు రంగు వస్త్రాలు శ్రీమన్నారాయణునికి ప్రీతికరమైనవి. పూజా గదిని శుభ్రం చేసి, ఒక పలక మీద శ్రీమహావిష్ణువు విగ్రహం లేదా చిత్రపటం ప్రతిష్టించాలి. ముందుగా గణేశ పూజ చేసి, తర్వాత విష్ణు పూజ ప్రారంభించాలి.

పంచామృతం (పాలు, పెరుగు, తేనె, నెయ్యి, పంచదార) తయారు చేసి విగ్రహానికి అభిషేకం చేయాలి. పిన్నతులసి ఆకులను నీటిలో వేసి అభిషేకం చేయడం అత్యంత పుణ్యకరం. అభిషేకం తర్వాత విగ్రహాన్ని తుడిచి, పసుపు కుంకుమ అర్చించాలి. పచ్చ కర్పూరం, చందనం, తులసి మాల సమర్పించాలి. పద్మాలు, గులాబీ పూలు, చామంతి పూలతో అలంకరించాలి. తులసీదళాలు తప్పనిసరిగా సమర్పించాలి.

కళశాన్ని నీటితో నింపి, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయ పెట్టి, విగ్రహం ముందు ఉంచాలి. పంచామృతం, పంచరత్నాలు, పంచగవ్యం సమర్పించాలి. నైవేద్యంగా పాల పాయసం, పండ్లు, కొబ్బరి, పంచదార సమర్పించాలి. ధూపం, దీపం, కర్పూర నీరాజనం చేయాలి. "ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ", "ఓం నమో నారాయణాయ", "శ్రీ మన్నారాయణ నమః" మంత్రాలను 108 సార్లు జపించాలి. విష్ణు సహస్రనామం, విష్ణు స్తోత్రాలు పఠించాలి.

రాత్రంతా జాగరణ చేయాలి. భగవద్గీత పారాయణం, భాగవత పురాణ పఠనం, విష్ణు భజనలు, కీర్తనలు చేయాలి. సాయంత్రం సమీపంలోని విష్ణు ఆలయాన్ని సందర్శించాలి. ద్వాదశి రోజు సూర్యోదయం తర్వాత బ్రాహ్మణులకు దానం చేసి, వారిని భోజనం పెట్టి, ఆశీర్వాదం పొంది ఉపవాసం విరమించాలి. ద్వాదశి తిథి ముగిసేలోపు పారణ చేయడం అత్యవసరం.

పుత్రదా ఏకాదశి వ్రత ఫలితాలు

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించడం వల్ల అసంఖ్యాక లాభాలు లభిస్తాయి. సంతానం లేని దంపతులకు భగవాన్ విష్ణువు అనుగ్రహంతో గుణవంతుడైన, ధర్మజ్ఞుడైన, తేజస్వియైన పుత్ర సంతానం లభిస్తుంది. సంతానం ఉన్న తల్లిదండ్రులకు వారి పిల్లలు ఆయురారోగ్య సౌఖ్యాలతో, విద్యా వృద్ధితో, సుదీర్ఘాయుష్షుతో వర్ధిల్లుతారు. పిల్లల విద్యాభ్యాసంలో అడ్డంకులు తొలగుతాయి, పరీక్షలలో విజయం సాధిస్తారు.

ఈ వ్రతం పూర్వజన్మల పాపాలను పరిహరిస్తుంది. కర్మ భారాలు తగ్గి, ఆత్మ శుద్ధి కలుగుతుంది. మానసిక శాంతి, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం పెరుగుతాయి. భగవంతుడి పట్ల భక్తి, విశ్వాసం బలపడుతాయి. కుటుంబంలో సామరస్యం, ప్రేమ, ఐక్యత పెరుగుతాయి. దాంపత్య జీవితంలో మధురం, సుఖం నెలకొంటాయి. ఆరోగ్య సమస్యలు తగ్గుతాయి, దీర్ఘాయుష్షు లభిస్తుంది.

ఆర్థిక కష్టాలు తొలగిపోయి, ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది. వ్యాపారంలో అభివృద్ధి, ఉద్యోగంలో పదోన్నతి లభిస్తుంది. శత్రువులు శాంతింపజేయబడతారు. కోర్టు కేసులు, చట్టపరమైన సమస్యలకు అనుకూల పరిష్కారం దొరుకుతుంది. గృహ కలహాలు, వాద వివాదాలు తొలగుతాయి. వివాహ అడ్డంకులు దూరమవుతాయి. మోక్ష మార్గం సుగమమవుతుంది. భగవాన్ విష్ణువు కృప వల్ల జీవితం సకల విధాలా సుఖసంపదలతో నిండిపోతుంది.

విష్ణు స్తోత్రాలు మరియు మంత్రాలు

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి రోజు ఈ మంత్రాలను జపించడం అత్యంత ఫలప్రదం:

ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ
ఓం నమో నారాయణాయ
శ్రీ మన్నారాయణ నమః
హరే రామ హరే రామ రామ రామ హరే హరే
హరే కృష్ణ హరే కృష్ణ కృష్ణ కృష్ణ హరే హరే

విష్ణు సహస్రనామం, విష్ణు షోడశ స్తోత్రం, పురుష సూక్తం, శ్రీ సూక్తం, నారాయణ హృదయం, విష్ణు స్తవరాజం పఠించడం వల్ల అపార పుణ్యం కలుగుతుంది. శ్రీమద్ భాగవతం, విష్ణు పురాణం, భగవద్గీత పారాయణం చేయాలి.

ఆశీర్వచనం

పౌష పుత్రదా ఏకాదశి వ్రతం హిందూ ధర్మంలో సంతాన సంపద కోసం చేసే అత్యంత పవిత్రమైన, శక్తివంతమైన మహా వ్రతం. భగవాన్ శ్రీమహావిష్ణువు, శ్రీమహాలక్ష్మి దేవి ఈ వ్రతం చేసే భక్తులపై అపార కరుణాకటాక్షం కురిపిస్తారు. సంతానం లేని దంపతులకు యోగ్యమైన సంతానం, ఉన్న వారికి పిల్లల సుఖసంపదలు ప్రసాదిస్తారు.

శ్రీమన్నారాయణుడు భక్తుల ఆశలను, ఆకాంక్షలను నెరవేర్చే దయామయుడు. ఆయన అనుగ్రహంతో జీవితంలో సకల విఘ్నాలు తొలగి, సుఖసంతోషాలు, సిరిసంపదలు, ఆరోగ్య ఐశ్వర్యాలు సిద్ధిస్తాయి. ఈ పవిత్ర ఏకాదశి రోజు భక్తిశ్రద్ధలతో వ్రతం చేసిన ప్రతి దంపతికి, ప్రతి భక్తుడికి భగవాన్ విష్ణువు సకల మంగళాలు ప్రసాదించునుగాక! సంతాన సంపద, సుఖ సంతోషాలు, దీర్ఘాయుష్షు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం సిద్ధించాలని ప్రార్థిస్తున్నాం. శ్రీమన్నారాయణ శరణం! ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!