పుష్య అమావాస్య
పుష్య అమావాస్య - పితృదేవతల ఆశీస్సులు
హిందూ సంప్రదాయంలో అమావాస్య తిథికి అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. ప్రతి అమావాస్య పితృదేవతలకు ప్రీతికరమైన దినం. ఏడాది పొడవునా వచ్చే పన్నెండు అమావాస్యలలో పుష్య అమావాస్య అత్యంత పవిత్రమైన, శక్తివంతమైన దినంగా పరిగణించబడుతుంది. పుష్య మాసంలో (డిసెంబర్-జనవరి) వచ్చే అమావాస్య తిథిని పుష్య అమావాస్య అంటారు. దక్షిణ భారత దేశంలో అమాంత పంచాంగం ప్రకారం ఈ రోజు చొల్లంగి అమావాస్య, బకుల అమావాస్య, అర్ధోదయ అమావాస్య అని కూడా పిలుస్తారు. ఉత్తర భారతంలో ఈ రోజున మౌని అమావాస్య గా జరుపుకుంటారు. తెలంగాణలోని అదిలాబాద్ జిల్లా కేసలాపూర్ గ్రామంలో ఈ రోజున ప్రసిద్ధ నాగోబా జాతర ప్రారంభమవుతుంది.
పుష్య అమావాస్య మహత్వం మరియు విశిష్టత
అమావాస్య తిథి పితృదేవతలకు అత్యంత ప్రీతికరమైనది. చతుర్వర్గ చింతామణి గ్రంథం ప్రకారం అమావాస్య నాడు పితృవ్రతం చేయాలని చెబుతుంది. పుష్య అమావాస్య రోజు పితృతర్పణాలు చేసి, శ్రాద్ధం ఇచ్చి, పితృదేవతలను ఆరాధించడం వల్ల 21 తరాల పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు, తరించి ఉన్నత లోకాలకు చేరుకుంతారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. పితృదేవతలు ప్రసన్నులై తమ సంతానాన్ని ఆశీర్వదిస్తారు, రక్షిస్తారు, అష్టైశ్వర్యాలు ప్రసాదిస్తారు.
పితృదేవతలు సప్త గణాలుగా దేవతాగణంలో వర్గీకరించబడతారు. వారిని సుఖంగా ఉంచుకుంటే, వారికి శ్రాద్ధం ఇస్తే తప్పకుండా అష్టైశ్వర్యాలు లభిస్తాయని, పితృదోషాలు తొలగుతాయని, జీవితంలో అడ్డంకులు తొలగి సర్వ శుభాలు సిద్ధిస్తాయని శాస్త్రాలు చెప్తున్నాయి. పుష్య అమావాస్య రోజు మధ్యాహ్నం 12 గంటల్లోపు పితృదేవతలను పూజించి, శ్రాద్ధం ఇవ్వడం అత్యంత పుణ్యకరం.
పంచభూతాలలో జలం శ్రేష్ఠమైనది. ఆ జలాలలో గంగాజలం ఉత్తమం. గంగాజలం కంటే ఉత్తమం గోదావరి జలం. గౌతమ మహర్షి పరమేశ్వరుని తపస్సు చేసి, ఆయన జటాజూటం నుంచి ఒక జటను వరంగా పొంది, గంగాజలంతో తడిపి చనిపోయిన గోవును బతికించాడు. ఆ గంగాజలం నదిగా ప్రవహించి గోదావరి అయింది. గౌతమ మహర్షి మూలంగా భూమికి దిగివచ్చింది కాబట్టి ఆ నదికి గౌతమి అని పేరు వచ్చింది. తరువాత ఏడుగురు మహర్షులు (గౌతముడు, తుల్యభాగుడు, ఆత్రేయుడు, భరద్వాజుడు, కౌశికుడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు) ప్రార్థించగా గోదావరి ఏడు పాయలుగా చీలి సప్తగోదావరి అయింది.
చొల్లంగి అమావాస్య - సప్త సాగర యాత్ర
చొల్లంగి తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని ఒక పవిత్ర గ్రామం. కాకినాడకు దక్షిణంగా యానం రహదారి మీద మూడు మైళ్ల దూరంలో ఉంది. గోదావరి ఏడు పాయలలో (సప్త గోదావరి) ఒకటైన తుల్యభాగ పాయ చొల్లంగి దగ్గర బంగాళా ఖాతంలో (బంగాళాఖాతం - బే ఆఫ్ బెంగాల్) కలుస్తుంది. ఈ సంగమ ప్రదేశం అత్యంత పవిత్రమైనది. ఇక్కడ స్నానం చేస్తే పుణ్య నదిలోనూ, సముద్రంలోనూ ఏకకాలంలో స్నానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది.
ఈ ఏడు గోదావరి సాగర సంగమాల దగ్గర వెళ్లి స్నానం చేయడాన్ని సప్త సాగర యాత్ర అంటారు. ఈ యాత్రను పుష్య బహుళ అమావాస్య (పుష్య అమావాస్య) నాడు చొల్లంగి దగ్గర స్నానం చేయడంతో ప్రారంభిస్తారు. వరుసగా మిగిలిన సాగర సంగమాలలో స్నానాలు చేస్తూ మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి నాటికి అంతర్వేదికి చేరుకుంటారు. అది వసిష్టుని పాయ సముద్రంలో కలిసిన ప్రదేశం. ఆ రోజు బ్రహ్మోత్సవాల్లో భాగంగా శ్రీలక్ష్మీనరసింహ స్వామివారికి కల్యాణ మహోత్సవం జరుగుతుంది. మాఘ శుద్ధ ఏకాదశిని అంతర్వేది ఏకాదశి అని కూడా అంటారు.
తుల్యభాగ మహర్షి మరియు చొల్లంగి మహత్వం
తుల్యభాగుడు పుట్టుకతో దానవుడైనా, నడవడిలో ఏమాత్రం దానవ లక్షణాలు లేని మహర్షి. ఎప్పుడూ పరమార్థ తత్త్వ చింతనలో ఉంటూ, తరచుగా దేవదానవుల మధ్య ఏర్పడే వివాదాలను ఏ మాత్రం పక్షపాతం లేకుండా చాకచక్యంగా పరిష్కరించేవాడు. అందుకని అతనిని అందరూ తుల్యభాగుడు (సమాన తీర్పు ఇచ్చేవాడు) అని పిలిచేవారు. సప్తగోదావరులలో ఒక పాయను అతను తీసుకెళ్లి సముద్రంలో కలిపాడు. అందుచేత ఆ పాయకు తుల్యభాగ అనే పేరు వచ్చింది.
లోకకంటకుడైన తారకాసురుని కంఠంలోని అమృత లింగాన్ని కుమారస్వామి ఛేదించాడు. ఆ లింగం ఐదు శకలాలుగా (ముక్కలుగా) విడిపోయింది. వాటిలో ఒకటి దక్షవాటిలో పడింది. ఆ శకలాన్ని సప్తగోదావరి జలంతో శుద్ధి చేసి అక్కడే ప్రతిష్టించాలని సప్తర్షులు సంకల్పించారు. మహర్షుల వెంట దక్షవాటికి వెళ్తూ దారిలో సప్తగోదావరి దానవ మునుల ఆశ్రమాలను ముంచెత్తింది. అందుకు కోపించిన దానవ మునులు సప్తగోదావరిని శుష్కతోయగా (నీళ్లు ఎండిపోయిన నదిగా) ఉండమని శపించారు.
అప్పుడు తుల్యభాగుడు మధ్యవర్తిగా వచ్చి రెండు పక్షాల శాపాలను ఉపసంహరింపజేశాడు. పుష్య బహుళ అమావాస్య నాడు తుల్యభాగ సముద్రంలో సంగమించే చోట చొల్లంగిలో స్నానం చేసినా, దానం చేసినా, జపం చేసినా అఖండమైన, అక్షయమైన పుణ్య ఫలాలు లభిస్తాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. పితృతర్పణాలు చేస్తే 21 తరాల పితృదేవతలు తరిస్తారు. జన్మజన్మల పాపాలు తొలగిపోతాయి. కోరికలన్నీ తీరతాయి.
కేసలాపూర్ నాగోబా జాతర - తెలంగాణ ప్రసిద్ధ ఉత్సవం
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని అదిలాబాద్ జిల్లా ఇంద్రవెల్లి మండలంలో కేసలాపూర్ గ్రామంలో ప్రతి సంవత్సరం పుష్య అమావాస్య నాడు ప్రసిద్ధ నాగోబా జాతర ప్రారంభమవుతుంది. ఈ జాతర పది రోజుల పాటు జరుగుతుంది. మేడరం జాతర తరువాత తెలంగాణలో రెండవ అతిపెద్ద గిరిజన ఉత్సవం ఈ నాగోబా జాతర. గోండ్ గిరిజనులు, మేశ్రాం వంశం వారు ఈ జాతరను అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు.
నాగోబా ఆది శేషుని అవతారం. పుష్య అమావాస్య రాత్రి సాయంత్రం 7 గంటల నుంచి అర్థరాత్రి 12 గంటల వరకు నాగోబా తన ఫణాన్ని విప్పి నృత్యం చేస్తాడని, భక్తులకు దర్శనం ఇస్తాడని గిరిజన సంప్రదాయం. భక్తులు అర్పించిన పాలను త్రాగి, అర్థరాత్రి తర్వాత అదృశ్యమవుతాడని నమ్మకం. కేసలాపూర్ గ్రామంలో నాగోబా ఆలయం ఉంది. పుష్య అమావాస్య రోజు గోదావరి జలంతో అభిషేకం చేసి, తర్వాత క్షీరాభిషేకం చేసి, గోండ్ సంప్రదాయాల ప్రకారం పూజలు నిర్వహిస్తారు.
మేశ్రాం వంశస్థులు ఆలయ ప్రాంగణంలో ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన 22 కుండలలో తమ ఆహారాన్ని వండుకుంటారు. ఆలయ గోడలకు ప్రత్యేక దీపాలు వెలిగిస్తారు. సిరికొండ గ్రామం గుగ్గిల వంశస్థులు ప్రత్యేకంగా నాగోబా జాతర కోసం కుండలను తయారు చేస్తారు. లక్షలాది మంది గిరిజనులు, భక్తులు ఈ జాతరకు వచ్చి నాగోబాను ఆరాధిస్తారు. శాంతి, సంతోషం, ఆరోగ్యం, సంపద కోసం ప్రార్థిస్తారు.
పుష్య అమావాస్య పూజా విధానం
పుష్య అమావాస్య రోజు ప్రాతఃకాలం బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నిద్ర లేచి, పవిత్ర స్నానం చేయాలి. వీలైతే పుణ్య నదులలో (గంగా, గోదావరి, కృష్ణా, కావేరి) స్నానం చేయడం అత్యంత పుణ్యకరం. చొల్లంగిలో గోదావరి సాగర సంగమంలో స్నానం చేయడం ఇంకా విశేషం. స్నానం తర్వాత సూర్యభగవానునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. నీటిలో పూలు, అక్షతలు కలిపి తూర్పు దిశ వైపు చూస్తూ సూర్య మంత్రం జపిస్తూ అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి.
ఇంటికి చేరుకుని పట్టు వస్త్రాలు లేదా పరిశుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి. ఇంట్లో పూజా గదిని, ఇల్లంతా శుభ్రం చేయాలి. పితృదేవతల ఫోటోలకు పూల దండలు సమర్పించాలి. నైవేద్యం సమర్పించాలి. మధ్యాహ్నం 12 గంటల లోపల పితృతర్పణం చేయాలి. తీర్థం, తులసీదళం, నువ్వులు, బియ్యం, యవలు కలిపి దక్షిణ దిశ వైపు నిలబడి పితృదేవతలకు తర్పణం ఇవ్వాలి. ఈ మంత్రాన్ని జపించాలి:
ఓం పితృభ్యః నమః, స్వధా పితృభ్యః నమః
పిండప్రదానం చేయడం అత్యంత పుణ్యకరం. అయితే వీలు లేకపోతే కనీసం నీరైనా వదలాలి. బ్రాహ్మణులకు, పేదలకు దానం చేయాలి. ఆహారం, వస్త్రాలు, డబ్బు దానం చేయడం పితృదేవతలను సంతోషపెడుతుంది. శ్రీమహావిష్ణువు ఫోటో లేదా విగ్రహానికి పూలమాల సమర్పించాలి. విష్ణు స్తోత్రం జపించాలి. ధ్యానం చేయాలి.
శివలింగ అభిషేకం, నాగ ఆరాధన
పుష్య అమావాస్య రోజు శివలింగానికి అభిషేకం చేయడం అత్యంత శుభం. పంచామృతం, గంగాజలం, కొబ్బరి నీరు, బిల్వపత్రాలతో అభిషేకం చేసి, శివునిని పూజించాలి. రుద్రాష్టాధ్యాయి, శివ స్తోత్రాలు పఠించాలి. శివుడు నాగాలంకార స్వరూపుడు కావడంతో, పుష్య అమావాస్య రోజు సర్ప ఆరాధన కూడా ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది.
నాగ ప్రతిమకు పంచామృతం, పాలతో అభిషేకం చేయాలి. పసుపు, కుంకుమ, చందనం అర్చించాలి. పసుపు పూలు, గులాబీ పూలు, తెల్ల పూలు సమర్పించాలి. పాల పాయసం నైవేద్యంగా పెట్టాలి. ఇంటి దగ్గర ఉన్న పాము దిబ్బకు పాలు పోయాలి. గణపతి నాగ యక్ష పత్ని అమ్మవారు, ఆయుధ సర్పధారి అయిన పరమేశ్వరుడు, కుమారస్వామి, గణపతి, ఆదిశేష, శ్రీమన్నారాయణ మూర్తి ఇలా ఎవరిని ఆరాధించినా సర్పాలు పూజింపబడతారు. నాగ అనుగ్రహం వల్ల కుటుంబం రక్షించబడుతుంది, విష భయం తొలగుతుంది, గుప్త నిధి లభిస్తుంది, సంతాన సౌభాగ్యం కలుగుతుంది.
పుష్య అమావాస్య ప్రత్యేక పరిహారాలు
పితృదోష పరిహారం: పితృదోషం వల్ల బాధపడేవారు పుష్య అమావాస్య రోజు తప్పనిసరిగా పితృతర్పణం, శ్రాద్ధం చేయాలి. రావి చెట్టు వద్ద దీపం వెలిగించాలి. బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు రావి చెట్టులో నివసిస్తారు కాబట్టి, రావి చెట్టు కింద దీపం వెలిగించడం వల్ల త్రిమూర్తుల ఆశీస్సులు, పూర్వీకుల ఆశీస్సులు లభిస్తాయి. కాకులకు, గోవులకు, కుక్కలకు ఆహారం పెట్టాలి. అనాధ బాలికలకు, వృద్ధులకు ఆహార దానం చేయాలి.
సంతాన సౌభాగ్యం కోసం: సంతాన ప్రాప్తి కోసం కోరుకునే దంపతులు ఈ రోజు నాగ ప్రతిమను పూజించాలి. పాలతో అభిషేకం చేసి, పాల పాయసం నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ఆది శేష స్తోత్రం పఠించాలి. "శ్రీ మహావిష్ణుమూర్తి శేషశయ్యామీద ఉన్నారు. ఆదిశేష సర్ప రూపంలో దర్శనం ఇస్తూ సంతాన సౌభాగ్యం, శుభం ప్రసాదిస్తారు" అని భావించి ప్రార్థించాలి.
ఆర్థిక సమృద్ధి కోసం: డబ్బుకు లోటు ఉండకూడదని కోరుకునేవారు లక్ష్మీనారాయణులను పూజించాలి. గోమయ (గోబ్బర) తేలికగా ఇంటి ప్రధాన ద్వారం వద్ద అంటాలి. లక్ష్మీదేవికి పసుపు, కుంకుమ, సిందూరం సమర్పించాలి. పసుపు పూలు, గులాబీ పూలు సమర్పించాలి. శ్రీ సూక్తం, కనకధార స్తోత్రం పఠించాలి. పేదలకు ఆహార దానం చేయడం లక్ష్మిని సంతోషపెడుతుంది.
ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం: ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడేవారు పుష్య అమావాస్య రోజు విష్ణుమూర్తిని ఆరాధించాలి. తులసి మొక్కను పూజించాలి. పాల దానం చేయాలి. రోగులకు ఔషధాలు, ఆహారం దానం చేయడం వల్ల ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది.
పుష్య అమావాస్య రోజు దానధర్మాలు
పుష్య అమావాస్య రోజు దానం చేయడం అపార పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది. ఈ రోజు ఆహార దానం, వస్త్ర దానం, ధాన్య దానం, పాల దానం, నూనె దానం, ఉప్పు దానం, బియ్యం దానం చేయాలి. చీమలకు పిండి పంచదార కలిపి పెట్టాలి. పక్షులకు ధాన్యం, నీరు పెట్టాలి. గోవులకు గడ్డి, పిండి పెట్టాలి. కాకులకు ముద్ద అన్నం పెట్టాలి - పితృదేవతలు కాకుల రూపంలో వచ్చి భుజిస్తారని నమ్మకం. కుక్కలకు ఆహారం పెట్టాలి. బ్రాహ్మణులకు దక్షిణ, వస్త్రాలు, ఆహారం ఇవ్వాలి. అనాథ ఆశ్రమాలలో, వృద్ధాశ్రమాలలో దానం చేయాలి.
పుష్య అమావాస్య వ్రత ఫలితాలు
పుష్య అమావాస్య రోజు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు, తర్పణాలు, శ్రాద్ధం, దానధర్మాలు చేయడం వల్ల అసంఖ్యాక లాభాలు లభిస్తాయి. పితృదోషం పూర్తిగా తొలగుతుంది. 21 తరాల పితృదేవతలు తృప్తి చెంది, ఉన్నత లోకాలకు చేరుకుంటారు. పితృదేవతల ఆశీస్సులు జీవితంలో అష్టైశ్వర్యాలను, సుఖశాంతులను ప్రసాదిస్తాయి. జన్మజన్మల పాపాలు నశిస్తాయి. తెలిసి, తెలియక చేసిన పాపాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది.
కుటుంబంలో శాంతి, సామరస్యం, ప్రేమ నెలకొంటాయి. తరతరాల నుంచి కుటుంబాన్ని పీడిస్తున్న సమస్యలు తొలగుతాయి. సంతాన సౌభాగ్యం లభిస్తుంది. పిల్లలు ఆరోగ్యంగా, తేజస్వులుగా, విజయవంతంగా ఎదుగుతారు. ఆర్థిక సమస్యలు తొలగుతాయి. డబ్బుకు లోటు ఉండదు. కొత్త ఆదాయ మార్గాలు తెరుచుకుంటాయి. వ్యాపారంలో విజయం, ఉద్యోగంలో పదోన్నతి లభిస్తుంది.
ఆరోగ్య సమస్యలు తగ్గుతాయి. దీర్ఘకాలంగా ఉన్న రోగాలు నయమవుతాయి. మానసిక ఒత్తిడి తగ్గి, శాంతి లభిస్తుంది. శత్రు భయం తొలగుతుంది. కోర్టు కేసులు అనుకూలంగా పరిష్కరించబడతారు. గృహ కలహాలు తొలగుతాయి. కోరికలు తీరుతాయి. చొల్లంగి సంగమంలో స్నానం చేసిన వారికి అక్షయ పుణ్యం లభిస్తుంది. నాగోబా జాతరలో పాల్గొన్న వారికి నాగ దేవతల రక్షణ, ఆశీస్సులు లభిస్తాయి.
పుష్య అమావాస్య హిందూ ధర్మంలో పితృ ఆరాధనకు, పాప పరిహారానికి, పుణ్య సంపాదనకు అత్యంత పవిత్రమైన దినం. ఈ రోజు చొల్లంగి సంగమంలో స్నానం చేయడం, పితృతర్పణం చేయడం, శ్రాద్ధం ఇవ్వడం, దానధర్మాలు చేయడం, శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధించడం, శివలింగ అభిషేకం చేయడం, నాగ పూజ చేయడం వల్ల జీవితం సకల విధాలా మార్పు చెందుతుంది.
పితృదేవతలు మనకు జీవితం ఇచ్చిన మూల కారకులు. వారి ఆశీస్సులు లేకుండా మన జీవితం సంపూర్ణం కాదు. పుష్య అమావాస్య రోజు భక్తిశ్రద్ధలతో పితృదేవతలను స్మరించి, తర్పణాలు చేసి, దానధర్మాలు చేసిన ప్రతి భక్తుడికి పితృదేవతల అనుగ్రహం, త్రిమూర్తుల ఆశీస్సులు, అష్టైశ్వర్యాలు, సుఖసంతోషాలు, ఆరోగ్య దీర్ఘాయుష్షు, సంతాన సౌభాగ్యం, కుటుంబ సౌఖ్యం, ఆర్థిక సమృద్ధి ప్రసాదించునుగాక!
మీ పితృదేవతలు సంతుష్టులై, మిమ్మల్ని ఎప్పుడూ రక్షించాలని, మీ జీవితంలో అడ్డంకులు తొలగి, సర్వ శుభాలు సిద్ధించాలని ప్రార్థిస్తున్నాం. పితృభ్యః నమః! ఓం శ్రీమన్నారాయణ నమః!
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పుష్య అమావాస్య అంటే ఏమిటి మరియు దాని ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
పుష్య అమావాస్య నాడు చేసే ప్రధాన ఆచారాలు ఏమిటి?
ఈ రోజు 'పితృ తర్పణం' చేయడం ఎందుకు ముఖ్యం?
పుష్య అమావాస్యను పాటించడం వల్ల కలిగే ఆధ్యాత్మిక ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
పుష్య అమావాస్య నాడు ఏ ప్రత్యేక దేవతలను పూజిస్తారు?
పుష్య అమావాస్య నాడు ఏ రకమైన దానాలు సిఫార్సు చేయబడతాయి?
పుష్య అమావాస్యను పాటించడం ఒకరి పూర్వీకులపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది?
పుష్య అమావాస్యతో సంబంధం ఉన్న ఏదైనా పురాణం ఉందా?
వ్యాఖ్యలు
వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి
వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...