నరక చతుర్దశి 2026

నరక చతుర్దశి: చీకటిపై వెలుగు సాధించిన విజయం

ఆశ్వయుజ బహుళ (కృష్ణ) చతుర్దశి నాడు జరుపుకునే నరక చతుర్దశి, దీపావళి పండుగలో ముఖ్యమైన రోజు. నరకాసురుడనే రాక్షసుడిని సత్యభామా సమేత శ్రీకృష్ణుడు సంహరించిన విజయానికి గుర్తుగా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. మరుసటి రోజు అమావాస్య నాడు దీపావళి.

నరకాసుర వధ కథ

భూదేవి కుమారుడైన నరకుడు ప్రాగ్జ్యోతిషపురాన్ని పాలిస్తూ, వరబలంతో గర్వించి దేవతలను, ఋషులను బాధించాడు. పదహారు వేల మంది రాజకుమార్తెలను చెరబట్టాడు, దేవమాత అదితి కుండలాలను అపహరించాడు. తల్లి చేతిలోనే మరణం ఉంటుందన్న వరం ఉన్నందున, భూదేవి అంశ అయిన సత్యభామ శ్రీకృష్ణునితో కలిసి యుద్ధానికి వెళ్ళింది. ఆ యుద్ధంలో సత్యభామ బాణంతో నరకుడు మరణించాడు. తన మరణదినాన్ని లోకం దీపాలతో పండుగగా జరుపుకోవాలని నరకుడు కోరుకున్నాడని పురాణ కథనం. అందుకే తెలుగు నాట నరక చతుర్దశి కథలో సత్యభామ వీరత్వానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

ఎలా జరుపుకుంటారు

• అభ్యంగ స్నానం: సూర్యోదయానికి ముందే లేచి నువ్వుల నూనెతో తలంటు స్నానం చేయడం ఈ రోజు ప్రధాన ఆచారం. ఈ స్నానం గంగా స్నానంతో సమానమని నమ్మకం.
• దీపాలు: సాయంత్రం ఇంటి ముంగిట, గుమ్మాల వద్ద నువ్వుల నూనె దీపాలు వెలిగిస్తారు. యమధర్మరాజు కోసం దక్షిణ దిశగా దీపం (యమ దీపం) పెట్టే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.
• పూజ: శ్రీకృష్ణుడిని, సత్యభామను, లక్ష్మీదేవిని పూజిస్తారు. కొత్త బట్టలు ధరించి, పిండివంటలు చేసుకుంటారు.
• టపాసులు: పిల్లలు, పెద్దలు చిచ్చుబుడ్లు, కాకర పువ్వొత్తులతో నరకాసుర వధ సంబరాన్ని జరుపుకుంటారు.

పండుగ అంతరార్థం

నరకుడు మనలోని అహంకారానికి, అజ్ఞానానికి ప్రతీక. తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి దీపం వెలిగించడం అంటే, మనలోని చీకటిని తొలగించుకుని జ్ఞానమనే వెలుగును ఆహ్వానించడం. ఈ రోజు యమదీపం పెట్టి నమస్కరిస్తే అకాల మృత్యుభయం తొలగుతుందని పెద్దల నమ్మకం.

నరక చతుర్దశి నుండి దీపావళి వరకు ఇల్లంతా దీపాల వెలుగుతో నిండిపోతుంది. ఈ పర్వదినం అందరి జీవితాల్లో వెలుగు, ఆనందం నింపాలని కోరుకుందాం.