ముక్కోటి ద్వాదశి 2026

ముక్కోటి ద్వాదశి: వైకుంఠ ఏకాదశి మరుసటి పుణ్యదినం

ముక్కోటి ఏకాదశి (వైకుంఠ ఏకాదశి) మరుసటి రోజు వచ్చే శుక్ల పక్ష ద్వాదశిని ముక్కోటి ద్వాదశి లేదా వైకుంఠ ద్వాదశి అంటారు. ఇది ధనుర్మాసంలో, సంవత్సరాన్ని బట్టి మార్గశిర లేదా పుష్య మాసంలో వస్తుంది. ఏకాదశి ఉపవాసం విరమించే పారణ దినంగా, తిరుమలలో స్వామి పుష్కరిణి చక్రస్నానం జరిగే రోజుగా దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

పురాణ నేపథ్యం

వైకుంఠ ఏకాదశి నాడు వైకుంఠ ద్వారాలు తెరుచుకుంటాయని, ముక్కోటి దేవతలు శ్రీమహావిష్ణువును దర్శించుకుంటారని భక్తుల విశ్వాసం. అదే పుణ్యకాలం ద్వాదశి వరకు కొనసాగుతుందని భావిస్తారు. సముద్ర మథనంలో అమృతం ఉద్భవించిన రోజుగా కూడా ఈ ద్వాదశిని కొన్ని సంప్రదాయాలు చెబుతాయి. ఏకాదశి వ్రతం ద్వాదశి పారణతోనే సంపూర్ణం అవుతుంది కాబట్టి ఈ రోజు నియమ పాలనకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది.

తిరుమలలో చక్రస్నానం

తిరుమలలో వైకుంఠ ద్వాదశి నాడు తెల్లవారుజామున శ్రీ సుదర్శన చక్రత్తాళ్వారుకు స్వామి పుష్కరిణిలో చక్రస్నానం నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజు ముక్కోటి తీర్థాలు స్వామి పుష్కరిణిలో సన్నిధి చేస్తాయని, ఆ సమయంలో పుష్కరిణి స్నానం విశేష పుణ్యమని భక్తుల నమ్మకం. భద్రాచలం, సింహాచలం, యాదగిరిగుట్ట వంటి వైష్ణవ క్షేత్రాల్లో కూడా ఏకాదశి, ద్వాదశి రోజుల్లో ఉత్తర ద్వార దర్శనం, ప్రత్యేక ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.

ఈ రోజు చేయవలసినవి

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, తులసి దళాలతో శ్రీమహావిష్ణువును పూజించాలి.
• ఏకాదశి ఉపవాసం ఉన్నవారు ద్వాదశి తిథి ఉండగానే నైవేద్యం పెట్టి పారణ చేయాలి.
• పారణలో ఉసిరికాయ, అగస్త్య ఆకు, బచ్చలికూర వంటివి వాడే సంప్రదాయం కొన్ని కుటుంబాల్లో ఉంది.
• ధనుర్మాసం కాబట్టి తిరుప్పావై పాశురాలు పఠించి, పొంగలి లేదా దద్ధ్యోదనం నైవేద్యంగా పెట్టవచ్చు.
• అన్నదానం, వస్త్రదానం చేయడం శుభప్రదం.

ప్రాముఖ్యత

ఉపవాసం ఎంత ముఖ్యమో, దానిని సరైన సమయంలో భక్తితో విరమించడమూ అంతే ముఖ్యం అని ముక్కోటి ద్వాదశి గుర్తుచేస్తుంది. ఈ రోజు చేసే విష్ణుపూజ, దానం మోక్ష మార్గానికి సహాయపడతాయని పెద్దల విశ్వాసం.

ఏకాదశి నాడు ఉపవాసం చేయలేకపోయినవారు కూడా ద్వాదశి నాడు విష్ణు దర్శనం, తులసి పూజ, దానం చేసి ఈ పుణ్యదినపు ఫలాన్ని పొందవచ్చని పెద్దలు చెబుతారు.

వైకుంఠ నాథుని కృప మీ కుటుంబంపై సదా వర్షించాలని కోరుకుంటున్నాం.