పితృ పక్ష ప్రారంభం 2026

పితృ పక్ష ప్రారంభం: పూర్వీకులను స్మరించుకునే పదిహేను రోజులు

మహాలయ పితృ పక్షం భాద్రపద బహుళ పాడ్యమి నాడు ప్రారంభమై, భాద్రపద అమావాస్య (మహాలయ అమావాస్య) వరకు పదిహేను రోజులు కొనసాగుతుంది. ఈ రోజుల్లో మన పితృదేవతలను స్మరించి తర్పణం, శ్రాద్ధం, అన్నదానం చేస్తారు. దీన్నే మహాలయ పక్షం, పెద్దల పక్షం అని కూడా అంటారు.

పురాణ నేపథ్యం

ప్రసిద్ధమైన కథనం ప్రకారం దానశూరుడైన కర్ణుడు స్వర్గానికి వెళ్ళినప్పుడు అతనికి ఆహారానికి బదులు బంగారం, రత్నాలే లభించాయి. జీవితంలో ఎంతో దానం చేసినా, పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ అన్నం, నీరు సమర్పించలేదని తెలుసుకున్నాడు. అప్పుడు యముని అనుమతితో పదిహేను రోజులు భూమికి వచ్చి పితరులకు తర్పణాలు, అన్నదానం చేశాడని, ఆ రోజులే పితృ పక్షమయ్యాయని చెబుతారు. ఈ పక్షంలో పితృదేవతలు తమ వంశస్థులు ఇచ్చే తర్పణాల కోసం ఎదురుచూస్తారని శాస్త్రాల నమ్మకం.

ఈ పక్షంలో ఏం చేయాలి

• పూర్వీకులు మరణించిన తిథి నాడు ఈ పక్షంలో మహాలయ శ్రాద్ధం చేయడం ప్రధాన ఆచారం.
• నువ్వులు, దర్భలు, నీటితో పితృదేవతలకు తర్పణం విడుస్తారు.
• బ్రాహ్మణులకు, పేదలకు భోజనం పెట్టి, వస్త్ర, దక్షిణ దానాలు చేస్తారు.
• కాకులకు, ఆవులకు, కుక్కలకు ఆహారం పెట్టడం పితృదేవతలకు చేరుతుందని నమ్మకం.
• తిథి తెలియనివారు మహాలయ అమావాస్య నాడు సర్వ పితృ శ్రాద్ధం చేయవచ్చు.

ముఖ్యమైన రోజులు, నియమాలు

పితృ పక్షంలో బహుళ నవమిని అవిధవ నవమిగా, సుమంగళిగా మరణించిన స్త్రీల కోసం శ్రాద్ధం చేస్తారు. చివరి రోజైన మహాలయ అమావాస్య అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఈ పక్షంలో గృహప్రవేశాలు, వివాహాలు వంటి కొత్త శుభకార్యాలు మొదలుపెట్టకూడదని చాలా కుటుంబాలు పాటిస్తాయి. శ్రాద్ధం చేసేవారు ఆ రోజు సాత్విక ఆహారం తీసుకుంటారు. విధానాలు ప్రాంతాన్ని, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారుతాయి కాబట్టి పురోహితుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

ప్రాముఖ్యత

మనం ఈ రోజు ఉన్నామంటే అది మన పూర్వీకుల కృషి, త్యాగాల ఫలితం. ఆ కృతజ్ఞతను వ్యక్తం చేసే సమయమే పితృ పక్షం. పితృదేవతలు తృప్తి చెందితే వంశానికి ఆయురారోగ్యాలు, సంతాన సౌభాగ్యం కలుగుతాయని పెద్దల నమ్మకం.

మన పితృదేవతలందరికీ శాంతి కలగాలని, వారి ఆశీస్సులు మన కుటుంబాలపై సదా ఉండాలని ప్రార్థిద్దాం.