మహాలయ అమావాస్య 2026

మహాలయ అమావాస్య: పితృదేవతలకు అంకితమైన పరమ పుణ్యదినం

భాద్రపద మాసం బహుళ పక్షాన్ని మహాలయ పక్షం లేదా పితృ పక్షం అంటారు. ఈ పక్షం చివరి రోజైన భాద్రపద అమావాస్యే మహాలయ అమావాస్య. పితృదేవతలకు తర్పణం, శ్రాద్ధం చేయడానికి సంవత్సరంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన రోజు ఇది. దీని మరుసటి రోజు నుండి దేవీ శరన్నవరాత్రులు ప్రారంభమవుతాయి.

పురాణ నేపథ్యం

మహాభారత కథనం ప్రకారం దానశూరుడైన కర్ణుడు స్వర్గానికి వెళ్ళినప్పుడు అతనికి ఆహారంగా బంగారం, రత్నాలే వచ్చాయి. జీవితంలో ఎంతో దానం చేసినా పితృదేవతలకు అన్నం, నీరు ఎప్పుడూ సమర్పించలేదని తెలుసుకున్నాడు. యమధర్మరాజు అనుమతితో పదిహేను రోజులు భూమికి తిరిగి వచ్చి పితృ తర్పణం, అన్నదానం చేశాడని, ఆ రోజులే మహాలయ పక్షమని కథ. ఈ పక్షంలో పితృదేవతలు తమ వారసుల నుండి తర్పణాన్ని ఆశిస్తారని నమ్మకం.

తర్పణ విధానం

• తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి.
• మధ్యాహ్న సమయంలో నువ్వులు, దర్భలు, నీటితో పితృదేవతలకు తర్పణం ఇవ్వాలి. తండ్రి, తాత, ముత్తాతలతో పాటు తెలిసిన, తెలియని పెద్దలందరినీ స్మరించాలి.
• మరణించిన తిథి తెలియనివారు, పక్షంలో శ్రాద్ధం చేయలేకపోయినవారు కూడా ఈ రోజు చేయవచ్చు. అందుకే దీనిని "సర్వ పితృ అమావాస్య" అని కూడా అంటారు.
• పురోహితుని సహాయంతో శ్రాద్ధం లేదా స్వయంపాకం దానం చేయడం సంప్రదాయం.
• కాకులకు పిండం లేదా అన్నం పెట్టి, ఆవుకు గ్రాసం ఇవ్వాలి.
• పేదలకు అన్నదానం, వస్త్రదానం చేయాలి.

తెలంగాణలో బతుకమ్మ ప్రారంభం

తెలంగాణలో మహాలయ అమావాస్య నాడే "ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ"తో తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ పండుగ మొదలవుతుంది. ఒకవైపు పెద్దలను స్మరిస్తూ, మరోవైపు గౌరమ్మను పూలతో ఆహ్వానించే ప్రత్యేక రోజు ఇది. కృష్ణా, గోదావరి తీరాల్లో ఈ రోజు నదీస్నానం, తర్పణాలకు భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తారు.

ఫలితం

మహాలయ అమావాస్య నాడు శ్రద్ధగా చేసే తర్పణం పితృదేవతలకు సంతృప్తి కలిగించి, వారి ఆశీస్సులతో వంశాభివృద్ధి, కుటుంబ శాంతి కలుగుతాయని శాస్త్ర వచనం. "శ్రద్ధతో చేసేదే శ్రాద్ధం."

పెద్దలు జీవించి ఉన్నప్పుడు వారిని గౌరవంగా చూసుకోవడమే నిజమైన పితృసేవ అని, తర్పణం ఆ కృతజ్ఞతకు కొనసాగింపు అని పెద్దలు గుర్తుచేస్తారు.

మీ పితృదేవతల ఆశీస్సులు మీ కుటుంబానికి ఎల్లప్పుడూ అండగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.