కృష్ణ పింగళ సంకటహర చతుర్థి 2026

కృష్ణ పింగళ సంకటహర చతుర్థి: జ్యేష్ఠ మాసంలో గణపతి వ్రతం

జ్యేష్ఠ మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే చవితిని కృష్ణ పింగళ సంకటహర చతుర్థి అంటారు. ప్రతి నెల బహుళ చవితి నాడు జరుపుకునే సంకటహర చతుర్థి వ్రతంలో ఈ నెల గణపతిని కృష్ణ పింగళ నామంతో పూజిస్తారు. పగలంతా ఉపవాసం ఉండి, సాయంత్రం గణపతి పూజ చేసి, చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి ఉపవాసం విరమించడం ఈ వ్రత నియమం.

కృష్ణ పింగళ నామ అర్థం

"కృష్ణ" అంటే నల్లని, "పింగళ" అంటే గోధుమ-ఎరుపు వర్ణం. నలుపు, బంగారు ఛాయల మేళవింపుతో ప్రకాశించే గణపతి స్వరూపాన్ని ఈ నామం సూచిస్తుంది. చీకటి, వెలుగు రెండింటికీ అధిపతిగా, జీవితంలోని కష్టసుఖాలు రెండింటిలోనూ తోడుండే దేవుడిగా భక్తులు ఈ రూపాన్ని ధ్యానిస్తారు. సంకష్టహర గణపతి వ్రతంలో ప్రతి నెలకు ఒక ప్రత్యేక గణేశ నామం ఉండటం విశేషం; అందులో జ్యేష్ఠ మాసపు నామం కృష్ణ పింగళ.

సంకటహర చతుర్థి ఎందుకు

"సంకటం" అంటే కష్టం, "హర" అంటే తొలగించేది. విఘ్నాలను తొలగించే వినాయకుడిని బహుళ చవితి నాడు నియమంగా పూజిస్తే జీవితంలోని ఆటంకాలు, మానసిక ఆందోళనలు తొలగుతాయని నమ్మకం. చాలా తెలుగు కుటుంబాల్లో ఒక కోరిక చెప్పుకుని, ముడుపు కట్టి, మూడు లేదా ఐదు లేదా పదకొండు సంకటహర చతుర్థులు వరుసగా వ్రతం చేసే ఆచారం ఉంది.

పూజా విధానం

• ఉదయం తలస్నానం చేసి, ఉపవాస సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.
• సాయంత్రం గణపతి విగ్రహం లేదా పటం ముందు దీపం వెలిగించి, ఎర్రని పూలు, 21 గరిక పోచలతో పూజ చేయాలి.
• గణేశ అష్టోత్తరం, సంకటనాశన గణేశ స్తోత్రం పఠించి, సంకటహర చతుర్థి వ్రత కథ చదువుకోవాలి.
• ఉండ్రాళ్ళు, కుడుములు లేదా మోదకాలు, అరటిపండ్లు నైవేద్యంగా పెట్టాలి.
• చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి నీరు, పాలు, అక్షతలతో అర్ఘ్యం ఇచ్చి, ప్రసాదం తీసుకుని ఉపవాసం విరమించాలి.

ఉపవాస నియమాలు

జ్యేష్ఠ మాసం ఎండలు ఎక్కువగా ఉండే కాలం కాబట్టి ఉపవాసంలో నీరు, మజ్జిగ, పండ్లు తీసుకోవడంలో తప్పు లేదు. పూర్తి ఉపవాసం చేయలేనివారు పండ్లు, పాలతో ఉండవచ్చు. ఈ రోజు మంగళవారం అయితే అంగారక సంకటహర చతుర్థిగా మరింత విశేషంగా భావిస్తారు. వీలైతే కాణిపాకం వరసిద్ధి వినాయకుడు వంటి ప్రసిద్ధ గణపతి క్షేత్రాలను లేదా సమీపంలోని వినాయక ఆలయాన్ని దర్శించుకోవచ్చు.

కృష్ణ పింగళ గణపతి కృపతో మీ జీవితంలోని సంకటాలన్నీ తొలగిపోవాలని కోరుకుందాం.