జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి 2026

జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి జ్యేష్ఠ మాసం శుక్ల పక్షంలో వచ్చే పౌర్ణమి. తెలుగు రైతులకు ఇది ఏరువాక పున్నమి — తొలకరి వానలతో పొలం దున్నడం ప్రారంభించే పండుగ. ఇదే రోజు వట సావిత్రి వ్రతం, పూరీ జగన్నాథుని స్నాన యాత్ర కూడా జరుగుతాయి.

ఏరువాక పున్నమి

"ఏరు" అంటే నాగలి, "వాక" అంటే సాగడం. జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి నాటికి నైరుతి రుతుపవనాలతో తొలకరి జల్లులు మొదలవుతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ గ్రామాల్లో రైతులు ఈ రోజు ఎద్దులకు స్నానం చేయించి, కొమ్ములకు రంగులు పూసి, మెడలో గంటలు, పూలమాలలు వేసి పూజిస్తారు. నాగలికి, కాడికి పసుపు కుంకుమ పెట్టి, పొంగలి నైవేద్యం పెట్టి, శుభ ముహూర్తాన పొలంలో తొలి దుక్కి దున్నుతారు. కొన్ని ఊళ్లలో ఎడ్ల పందాలు కూడా జరుగుతాయి. ఇది మన వ్యవసాయ సంస్కృతికి, పశుసంపద పట్ల కృతజ్ఞతకు అద్దం పట్టే పండుగ.

వట సావిత్రి, స్నాన పూర్ణిమ

సత్యవంతుని ప్రాణాలను యముడి నుండి తిరిగి తెచ్చుకున్న సావిత్రి పతివ్రతా మహిమను స్మరిస్తూ మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ వంటి ప్రాంతాల్లో స్త్రీలు ఈ రోజు మర్రి చెట్టుకు దారం చుట్టి వట సావిత్రి వ్రతం చేస్తారు; ఉత్తరాదిలో ఇదే వ్రతాన్ని జ్యేష్ఠ అమావాస్య నాడు చేస్తారు. తెలుగు నాట కొన్ని కుటుంబాలు కూడా ఈ వ్రతం పాటిస్తాయి. ఒడిశాలోని పూరీలో ఈ రోజు జగన్నాథ, బలభద్ర, సుభద్రలకు 108 కలశాలతో స్నాన యాత్ర జరుగుతుంది.

పూజా విధానం

• ఉదయం స్నానం చేసి ఇంటి ముంగిట ముగ్గు వేసి, ఇష్టదైవాన్ని పూజించాలి.
• రైతు కుటుంబాలు పశువులను అలంకరించి, నాగలి పూజ చేసి, భూమాతకు నమస్కరించాలి.
• వట సావిత్రి వ్రతం చేసేవారు మర్రి చెట్టుకు నీరు పోసి, దారం చుట్టి ప్రదక్షిణలు చేయాలి.
• సత్యనారాయణ వ్రతం లేదా విష్ణు పూజ చేయవచ్చు.
• సాయంత్రం చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, నీరు, మజ్జిగ, అన్నం దానం చేయాలి.

ప్రాముఖ్యత

జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి ప్రకృతికి, భూమికి, పశువులకు, దాంపత్య బంధానికి గౌరవం ఇచ్చే రోజు. ఈ రోజు ప్రారంభించిన సాగు సమృద్ధిగా పండుతుందని రైతుల నమ్మకం. ఉపవాసం ఐచ్ఛికం; మాంసాహారం మానడం సాధారణ నియమం.

చేయవలసినవి

ఈ రోజు పశువులకు పచ్చగడ్డి, బెల్లం, తవుడు పెట్టడం, రైతు కూలీలకు భోజనం పెట్టడం మంచిది. నగరాల్లో ఉండేవారు కూడా భూమాతకు, ఆహారం పండించే రైతులకు కృతజ్ఞత తెలుపుకుంటూ ఒక మొక్క నాటవచ్చు.

ఏరువాక పున్నమి వెన్నెలలో పొలాలు పచ్చగా, రైతుల ఇళ్లు ధాన్యంతో నిండాలని కోరుకుందాం.