హేరంబ సంకటహర చతుర్థి 2026

హేరంబ సంకటహర చతుర్థి: శ్రావణ మాసంలో దీనరక్షకుడైన గణపతి

శ్రావణ మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే చవితిని హేరంబ సంకటహర చతుర్థి అంటారు. ఈ రోజు భక్తులు వినాయకుడిని హేరంబ నామంతో పూజిస్తూ పగలు ఉపవాసం ఉంటారు; సాయంత్రం గణపతి పూజ, చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి వ్రతం పూర్తి చేస్తారు. వ్రతాల మాసమైన శ్రావణంలో వచ్చే ఈ సంకటహర చతుర్థికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

హేరంబ గణపతి స్వరూపం

గణపతి ముప్పై రెండు రూపాల్లో హేరంబ గణపతి ఒకటి. ఐదు ముఖాలతో, సింహవాహనంపై కూర్చుని, అనేక చేతుల్లో ఆయుధాలు, అభయ వరద ముద్రలు ధరించిన రూపంగా ఆయనను వర్ణిస్తారు. "హేరంబ" నామానికి దీనులను, బలహీనులను రక్షించేవాడనే అర్థం చెబుతారు. భయంతో, నిస్సహాయతతో బాధపడేవారికి ధైర్యాన్నిచ్చే దేవుడిగా ఈ రూపాన్ని ఆరాధిస్తారు.

చంద్రుడు, వినాయకుడు: కథ

ఒకసారి భక్తులు సమర్పించిన ఉండ్రాళ్ళు, కుడుములు కడుపారా ఆరగించి ఎలుకపై వెళ్తున్న వినాయకుడు జారిపడ్డాడు. అది చూసి చంద్రుడు నవ్వడంతో, ఆగ్రహించిన గణపతి చంద్రుడిని శపించాడు. తర్వాత చంద్రుడు పశ్చాత్తాపపడి శరణు వేడగా, శాపాన్ని సడలించాడని కథ. అందుకే భాద్రపద శుక్ల చవితి నాడు చంద్రుడిని చూడకూడదని నియమం ఉంటే, బహుళ చవితి నాడు మాత్రం చంద్రుడిని దర్శించి అర్ఘ్యం ఇవ్వడమే సంకటహర వ్రతంలో ముఖ్య భాగం. గణపతి, చంద్రుల సఖ్యతను ఈ ఆచారం గుర్తు చేస్తుంది.

పూజా విధానం

• ఉదయం స్నానం చేసి ఇంటిని శుభ్రం చేసి, ఉపవాస సంకల్పం చేయాలి.
• సాయంత్రం గణపతికి గంధం, కుంకుమ, ఎర్రని పూలు, 21 గరిక పోచలు సమర్పించి అష్టోత్తర శతనామావళి పఠించాలి.
• ఉండ్రాళ్ళు, పాలతాలికలు లేదా బెల్లం కుడుములు నైవేద్యంగా పెట్టాలి.
• సంకటహర చతుర్థి వ్రత కథ చదివి, కర్పూర హారతి ఇవ్వాలి.
• చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, నమస్కరించి ప్రసాదం స్వీకరించాలి.

చేయవలసినవి

శ్రావణంలో మంగళగౌరీ, వరలక్ష్మీ వ్రతాలతో ఇంటింటా పూజల సందడి ఉంటుంది; ఈ వ్రతాలు నిర్విఘ్నంగా సాగాలని హేరంబ గణపతిని ప్రార్థించడం ఈ నెల చతుర్థికి సరైన భావన. ఉపవాసం పూర్తిగా చేయలేనివారు పండ్లు, పాలు తీసుకోవచ్చు. పేద విద్యార్థులకు పుస్తకాలు, పిల్లలకు మిఠాయిలు పంచడం గణపతికి ప్రీతికరమని పెద్దల మాట.

దీనబంధువైన హేరంబ గణపతి మీకు ధైర్యాన్ని, విజయాన్ని ప్రసాదించాలని కోరుకుందాం.