బాలచంద్ర సంకటహర చతుర్థి 2026

బాలచంద్ర సంకటహర చతుర్థి: ఫాల్గుణ బహుళ చవితి

ఫాల్గుణ మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే చవితిని బాలచంద్ర (భాలచంద్ర) సంకటహర చతుర్థి అంటారు. హోలీ తర్వాత, ఉగాదికి ముందు వచ్చే ఈ రోజు తెలుగు సంవత్సరంలో చివరి సంకటహర చతుర్థి. నుదుట చంద్రుడిని ధరించిన గణపతిని పూజించి, పగలు ఉపవాసం ఉండి, చంద్రోదయం తర్వాత అర్ఘ్యం ఇచ్చి వ్రతం ముగిస్తారు.

నామ విశేషం

"భాలం" అంటే నుదురు; నుదుట చంద్రకళను ధరించినవాడు భాలచంద్రుడు. తెలుగు నాట వాడుకలో దీనిని బాలచంద్ర అని కూడా పలుకుతారు. గణపతిని శపించబడిన చంద్రుడు శరణు వేడినప్పుడు, అతడిని క్షమించి తన నుదుటనే స్థానమిచ్చాడని ఒక కథనం. అందుకే చంద్రునితో అత్యంత దగ్గరి సంబంధం ఉన్న ఈ నామంతో చేసే సంకటహర పూజలో చంద్రార్ఘ్యానికి మరింత ప్రాధాన్యం ఉంది. తండ్రి శివుని వలెనే తనయుడు కూడా చంద్రశేఖరుడై కనిపించే రూపం ఇది.

సంవత్సరాంతపు వ్రతం

ఫాల్గుణం తెలుగు సంవత్సరానికి చివరి మాసం. ఈ ఏడాది పొడవునా సంకటహర చతుర్థి వ్రతం చేసినవారు ఈ రోజు కృతజ్ఞతతో గణపతిని పూజిస్తారు. ముడుపు కట్టి నిర్ణీత సంఖ్యలో వ్రతం చేసినవారు, ఆ సంఖ్య పూర్తయితే ఉద్యాపనగా అన్నదానం, వస్త్రదానం చేసి ముడుపును సమీప గణపతి ఆలయంలో సమర్పించే ఆచారం కొన్ని కుటుంబాల్లో ఉంది.

పూజా విధానం

• ఉదయం స్నానం చేసి, ఇల్లు శుభ్రం చేసి ఉపవాస సంకల్పం చేయాలి.
• సాయంత్రం గణపతికి తెల్లని, ఎర్రని పూలు, 21 గరిక పోచలు, అక్షతలు సమర్పించాలి.
• గణేశ అష్టోత్తరం, సంకటనాశన గణేశ స్తోత్రం పఠించి వ్రత కథ చదువుకోవాలి.
• ఉండ్రాళ్ళు, పాల పాయసం, అరటిపండ్లు నైవేద్యంగా పెట్టాలి.
• చంద్రోదయం తర్వాత పాలు కలిపిన నీటితో చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, గణపతికి హారతి ఇచ్చి ఉపవాసం విరమించాలి.

ఫలితం

మనసుకు అధిపతి చంద్రుడని శాస్త్రం చెబుతుంది. చంద్రుడిని ధరించిన భాలచంద్ర గణపతిని ఆరాధిస్తే మనసులోని ఆందోళనలు తగ్గి ప్రశాంతత కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. కొత్త సంవత్సరం ఉగాది నుండి మొదలుపెట్టబోయే పనులు నిర్విఘ్నంగా సాగాలని కూడా ఈ రోజు ప్రార్థిస్తారు.

భాలచంద్ర గణపతి చల్లని చూపుతో మీ మనసుకు శాంతి, జీవితానికి శుభం కలగాలని కోరుకుందాం.