భాద్రపద అమావాస్య 2026

భాద్రపద అమావాస్య భాద్రపద మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే అమావాస్య; ఇదే మహాలయ అమావాస్య లేదా సర్వ పితృ అమావాస్యగా ప్రసిద్ధి. పదిహేను రోజుల పితృ పక్షం (మహాలయ పక్షం) ఈ రోజుతో ముగుస్తుంది, మరుసటి రోజు ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి శరన్నవరాత్రులు మొదలవుతాయి.

పితృ పక్షం, మహాలయ నేపథ్యం

భాద్రపద బహుళ పక్షంలో పితృదేవతలు తమ వారసులు అర్పించే తర్పణం, పిండం స్వీకరించడానికి భూలోకానికి వస్తారని ధర్మశాస్త్రాల నమ్మకం. పక్షం అంతా వారి తిథుల ప్రకారం శ్రాద్ధం పెడతారు. తల్లిదండ్రులు ఏ తిథిలో మరణించారో తెలియనివారు, ఆ తిథి నాడు శ్రాద్ధం చేయలేకపోయినవారు అమావాస్య నాడు అందరు పితృదేవతలకు కలిపి శ్రాద్ధం చేయవచ్చు. అందుకే దీనిని సర్వ పితృ అమావాస్య అంటారు. దానశీలిగా పేరొందిన కర్ణుడు పితృ కర్మల ప్రాముఖ్యతను తెలుసుకుని, పితరులకు అన్నం అర్పించేందుకు భూలోకానికి తిరిగి వచ్చాడన్న కథ ఈ పక్షంతో ముడిపడి ఉంది.

ఆచరించే విధానం

• ఉదయాన్నే నది, చెరువు లేదా ఇంట్లోనే స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి.
• నువ్వులు, దర్భలు, నీటితో పితృదేవతలకు తర్పణం విడవాలి; వీలైతే పురోహితుని ద్వారా శ్రాద్ధం లేదా హిరణ్య శ్రాద్ధం చేయించాలి.
• పెద్దలకు ఇష్టమైన పదార్థాలు — పాయసం, గారెలు, పప్పు, అన్నం — వండి నివేదించాలి.
• కాకులకు, ఆవులకు, కుక్కలకు ఆహారం పెట్టడం ఆనవాయితీ.
• బ్రాహ్మణులకు లేదా అవసరంలో ఉన్నవారికి అన్నదానం, వస్త్రదానం చేయాలి.
• సాయంత్రం దీపం వెలిగించి పితృదేవతలకు నమస్కరించాలి.

తెలుగు నాట ప్రత్యేకత

తెలంగాణలో మహాలయ అమావాస్య నాడే ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో బతుకమ్మ పండుగ మొదలవుతుంది. పితృ కర్మలు, పూల పండుగ ఒకే రోజు కలవడం ఈ అమావాస్యకు ప్రత్యేక శోభ. గోదావరి, కృష్ణా తీరాలు, రాజమహేంద్రవరం వంటి పుణ్య క్షేత్రాల్లో పితృ తర్పణాలకు భక్తులు తరలివస్తారు.

ప్రాముఖ్యత, నియమాలు

పితృదేవతలు తృప్తి చెందితే వంశం వృద్ధి చెందుతుందని, ఇంట్లో శాంతి నెలకొంటుందని పెద్దల నమ్మకం. ఈ రోజు మాంసాహారం, మద్యం, కలహాలు మానాలి. కొత్త వస్తువులు కొనడం, శుభకార్యాలు మొదలుపెట్టడం సాధారణంగా ఈ రోజు చేయరు. కొన్ని కుటుంబాల్లో ఆచారాలు వేరుగా ఉంటాయి కాబట్టి ఇంటి పెద్దల సంప్రదాయాన్ని అనుసరించడం మంచిది.

మన పూర్వీకుల ఆశీస్సులు ఎల్లప్పుడూ మన కుటుంబాలను కాపాడుగాక.