ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి 2026

ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి: శరత్ వెన్నెలలో లక్ష్మీ జాగరణ

ఆశ్వయుజ మాసం శుక్ల పక్షంలో, దసరా తర్వాత వచ్చే పౌర్ణమిని ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి అంటారు. దీనినే శరత్ పూర్ణిమ, కోజాగరీ పూర్ణిమ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ రాత్రి లక్ష్మీదేవిని పూజించి, వెన్నెలలో ఉంచిన పాయసాన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరించడం ప్రధాన ఆచారం. ఆదికవి వాల్మీకి మహర్షి జయంతిని కూడా ఈ రోజే జరుపుకుంటారు.

కోజాగరీ కథ, నమ్మకం

వర్షాకాలం ముగిసి ఆకాశం నిర్మలంగా మారే శరదృతువులో చంద్రుడు సంవత్సరంలోనే అత్యంత కాంతివంతంగా కనిపిస్తాడని పెద్దలు చెబుతారు. ఈ రాత్రి లక్ష్మీదేవి భూలోకంలో సంచరిస్తూ "కో జాగర్తి?" అంటే "ఎవరు మేల్కొని ఉన్నారు?" అని అడుగుతుందని, మేల్కొని భక్తితో తనను స్మరించేవారి ఇంట నివసిస్తుందని నమ్మకం. అందుకే దీనికి కోజాగరీ అనే పేరు వచ్చింది. బృందావనంలో శ్రీకృష్ణుడు గోపికలతో రాసలీల సాగించినది కూడా శరత్ పూర్ణిమ వెన్నెలలోనే అని భాగవత సంప్రదాయం చెబుతుంది.

పూజా విధానం

• ఉదయం తలస్నానం చేసి ఇల్లు, పూజా మందిరం శుభ్రం చేసి గుమ్మాలకు తోరణాలు కట్టాలి.
• సాయంత్రం లక్ష్మీదేవి చిత్రపటానికి పసుపు, కుంకుమ, తామర లేదా ఎర్రని పూలతో పూజ చేయాలి. లక్ష్మీ అష్టోత్తరం లేదా శ్రీసూక్తం పఠించవచ్చు.
• ఇంటి ముంగిట, తులసి కోట దగ్గర నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె దీపాలు వెలిగించాలి.
• పాలు, బియ్యం, బెల్లం లేదా పంచదారతో పాయసం చేసి, శుభ్రమైన పాత్రలో పలుచని వస్త్రం కప్పి కొంతసేపు వెన్నెలలో ఉంచాలి.
• చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, ఆ పాయసాన్ని నైవేద్యం పెట్టి కుటుంబమంతా ప్రసాదంగా పంచుకోవాలి.

జాగరణ, ఉపవాసం

కొందరు ఈ రోజు పగలు ఉపవాసం ఉండి రాత్రి పూజ తర్వాత భోజనం చేస్తారు. రాత్రి కొంతసేపు మేల్కొని భజనలు, లక్ష్మీ స్తోత్రాలు, నామసంకీర్తనతో గడపడం కోజాగరీ ఆచారం. రాత్రంతా జాగరణ చేయలేనివారు కనీసం చంద్రోదయం తర్వాత కొంత సమయం భక్తితో గడిపినా చాలు. ఈ రోజు ఇంట్లో గొడవలు పడకుండా, శుభ్రతతో, ప్రశాంతంగా ఉండటం లక్ష్మీప్రదమని పెద్దల మాట.

వాల్మీకి జయంతి

రామాయణాన్ని రచించిన వాల్మీకి మహర్షి జన్మదినం కూడా ఆశ్వయుజ పౌర్ణమే. ఈ రోజు రామాయణంలోని కొన్ని సర్గలు చదవడం, పిల్లలకు రామకథ చెప్పడం మంచి సంప్రదాయం.

శరత్ చంద్రుని చల్లని వెన్నెలలా శ్రీ మహాలక్ష్మి కరుణ మీ ఇంటిని ఎల్లప్పుడూ నింపాలని కోరుకుందాం.