ఆశ్వయుజ అమావాస్య 2026

ఆశ్వయుజ అమావాస్య: దీపావళి వెలుగుల రోజు

ఆశ్వయుజ మాసం బహుళ పక్షంలో వచ్చే అమావాస్యను ఆశ్వయుజ అమావాస్య అంటారు. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ రోజే దీపావళి పండుగ, సాయంత్రం లక్ష్మీ పూజ జరుపుకుంటారు. నరక చతుర్దశి మరుసటి రోజు వచ్చే ఈ అమావాస్య సంవత్సరంలోనే అత్యంత కాంతివంతమైన చీకటి రాత్రి.

పురాణ నేపథ్యం

క్షీరసాగర మథనంలో ఉద్భవించిన శ్రీ మహాలక్ష్మి ఈ రోజు శ్రీమహావిష్ణువును వరించిందని, అందుకే ఈ రాత్రి లక్ష్మీదేవి భక్తుల ఇళ్ళను సందర్శిస్తుందని పెద్దలు చెబుతారు. రావణ సంహారం తర్వాత శ్రీరాముడు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ప్రజలు దీపాలు వెలిగించి స్వాగతం పలికారన్న కథ కూడా ప్రచారంలో ఉంది. అమావాస్య కాబట్టి పితృదేవతలను స్మరించి తర్పణం ఇచ్చే కుటుంబాలు కూడా ఉన్నాయి.

పూజా విధానం

• ఉదయమే ఇల్లు శుభ్రం చేసి, గుమ్మాలకు మామిడి తోరణాలు కట్టి, ముంగిట ముగ్గులు వేయాలి.
• అమావాస్య తర్పణం చేసే అలవాటు ఉన్నవారు మధ్యాహ్నం లోపు పితృదేవతలకు తర్పణం ఇవ్వాలి.
• సాయంత్రం ప్రదోష కాలంలో పీఠంపై లక్ష్మీదేవి చిత్రపటం లేదా విగ్రహం ఉంచి, కలశం స్థాపించాలి.
• పసుపు, కుంకుమ, తామర పువ్వులు, అక్షతలతో పూజించి, లక్ష్మీ అష్టోత్తరం లేదా శ్రీసూక్తం చదవాలి.
• పాయసం, బొబ్బట్లు, గారెలు, లడ్డూలు వంటి పిండివంటలు నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
• పూజ తర్వాత ఇల్లంతా ప్రమిదల్లో నువ్వుల నూనె దీపాలు వెలిగించాలి.

తెలుగు ఇళ్ళలో సంప్రదాయాలు

వ్యాపారులు ఈ రోజు కొత్త ఖాతా పుస్తకాలకు పూజ చేస్తారు. పిల్లలు గోగు కర్రలకు నూనె గుడ్డలు చుట్టి వెలిగించి "దిబ్బు దిబ్బు దీపావళి, మళ్ళీ వచ్చే నాగుల చవితి" అంటూ తిప్పే ఆచారం చాలా ఊళ్ళలో ఉంది. ఆ తర్వాత టపాసులు, చిచ్చుబుడ్లు, కాకర పువ్వొత్తులతో సంబరాలు జరుగుతాయి. కొన్ని కుటుంబాలు అమావాస్య రాత్రి కేదారేశ్వర వ్రతం కూడా ఆచరిస్తాయి.

ప్రాముఖ్యత

చీకటి నిండిన అమావాస్య రాత్రిని దీపాలతో వెలిగించడం అంటే మనలోని అజ్ఞానాన్ని తొలగించుకుని జ్ఞానాన్ని, సంపదను, శాంతిని ఆహ్వానించడం. శుభ్రత, దానం, కుటుంబ సమైక్యత ఉన్న ఇంట లక్ష్మీదేవి నిలుస్తుందన్నది పెద్దల మాట.

దీపావళి రోజు బంధుమిత్రులకు స్వీట్లు పంచుకోవడం, పెద్దల ఆశీర్వాదం తీసుకోవడం, పేదలకు దీపాలు, బట్టలు దానం చేయడం కూడా పండుగలో భాగమే. టపాసులు కాల్చేటప్పుడు పిల్లల భద్రత పట్ల జాగ్రత్త వహించాలి.

ఆశ్వయుజ అమావాస్య దీపకాంతి మీ ఇంట సిరిసంపదలు, ఆరోగ్యం, ఆనందం నింపాలని కోరుకుంటున్నాం.