అకురథ సంకటహర చతుర్థి 2026

అకురథ సంకటహర చతుర్థి - విఘ్నేశ్వర ఆశీస్సులతో సంకటాలు తొలగించే మహోత్సవం

ప్రతి హిందూ భక్తుని హృదయంలో ప్రత్యేక స్థానం కలిగిన అకురథ సంకటహర చతుర్థి శ్రీ మహాగణపతిని ఆరాధించే అత్యంత పవిత్రమైన వ్రత దినం. ప్రతి నెలా కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే చతుర్థి తిథిని సంకటహర చతుర్థి అని పిలుస్తారు. ఈ రోజు విఘ్నేశ్వరుడిని ప్రత్యేకంగా పూజించడం వల్ల జీవితంలో ఎదురయ్యే అన్ని అడ్డంకులు, కష్టాలు, సంకటాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల దృఢ విశ్వాసం. అకురథ అనగా మూషిక వాహనం అని అర్థం, ఈ దినాన భగవాన్ గణేశుడు తన ప్రియమైన వాహనంపై ఆరూఢుడై భక్తుల కోరికలను తీర్చడానికి సిద్ధంగా ఉంటాడు.

అకురథ సంకటహర చతుర్థి ప్రాముఖ్యత

సంకటహర చతుర్థి వ్రతం అన్ని చతుర్థి వ్రతాలలోనూ అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనది. "సంకటహర" అనే పదానికి "సంకటాలను హరించేది" అని అర్థం. ప్రతి నెల కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే చతుర్థి తిథిని సంకటహర చతుర్థిగా ఆచరిస్తారు. ఈ రోజున గణపతి దేవుడు ప్రత్యేకంగా తన భక్తుల మీద కరుణాకటాక్షం కురిపిస్తాడని, వారి జీవితంలోని అడ్డంకులను తొలగిస్తాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ వ్రతం చేయడం వల్ల మానసిక శాంతి, ఆర్థిక సమృద్ధి, కుటుంబ సౌఖ్యం, విద్యా వృద్ధి లభిస్తాయి.

ప్రత్యేకంగా బుధవారం రోజు వచ్చే సంకటహర చతుర్థికి ఇంకా ఎక్కువ మహత్వం ఉంటుంది. బుధవారం బుద్ధి, వివేకం, జ్ఞానం యొక్క దినం కావడంతో, ఈ రోజు గణేశుడిని ఆరాధించడం వల్ల భక్తులకు ప్రజ్ఞ, వివేకం, వాక్పటుత్వం అభివృద్ధి చెందుతాయి. అకురథ సంకటహర చతుర్థి రోజు ఉపవాసం చేసి, చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రమండలానికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి, గణేశ్వరుడిని ప్రార్థించడం వల్ల కర్మ భారాలు తొలగిపోయి, అదృష్టం, శుభం, సంపదలు తలుపు తట్టుతాయి.

శ్రీ గణేశుని దివ్య కథ

గణపతి దేవుడు శివ పార్వతుల అమూల్యమైన పుత్రుడు. హిందూ సంప్రదాయంలో సకల దేవతలకు అధిపతి, సర్వ కార్యాలకు ప్రథమ పూజ్యుడు. "వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ, నిర్విఘ్నం కురుమేదేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా" అని ప్రార్థిస్తూ ప్రతి కార్యారంభంలో విఘ్నేశ్వరుడిని స్మరిస్తాం. లంబోదరుడు, ఏకదంతుడు, గజాననుడు, వినాయకుడు, విఘ్ననాధుడు, మూషిక వాహనుడు అనే అనేక నామాలతో గణపయ్యను పూజిస్తారు.

పురాణాల ప్రకారం, ఒకసారి దేవేంద్రుడు తన దివ్య వాహనంలో బృఘండి మహర్షి ఆశ్రమం నుండి ఇంద్రలోకానికి తిరిగి వెళ్తున్నాడు. ఘర్ సేన్ అనే రాజు రాజ్యం దాటుతుండగా, ఒక పాపాత్ముడి దృష్టి సోకి దేవేంద్రుడి వాహనం మార్గమధ్యంలో అర్థాంతరంగా ఆగిపోయింది. ఆ రాజ్యంలోని రాజు సురసేనుడు బయటకు వచ్చి సంగతి తెలుసుకుని, ఈ రాజ్యంలో ఎవరైనా పాపకర్మలు చేసిన వ్యక్తి దృష్టి పడటం వల్ల వాహనం ఆగిపోయిందని ఇంద్రుడు వివరించాడు.

"నిన్నటి రోజు చతుర్థి తిథి, ఎవరైనా ఉపవాసం చేసి ఉంటే వారి పుణ్యఫలాన్ని నాకు ఇస్తే వాహనం తిరిగి కదులుతుంది" అని ఇంద్రుడు చెప్పాడు. రాజు తన రాజ్యమంతటా వెతికించగా, ఎవరూ ఉపవాసం చేసిన వారు కనిపించలేదు. అప్పుడు గణేశ దూత ఒక మరణించిన స్త్రీ దేహాన్ని తీసుకువెళ్తుండగా సైనికులు అడ్డుకున్నారు. "ఈ మహిళ నిన్న రోజంతా తెలియకుండా ఏమీ తినలేదు, చంద్రోదయం తర్వాత కొద్దిగా తిన్నది. అలా అనుకోకుండానే చతుర్థి వ్రతం జరిగింది. ఈ పుణ్యఫలం వల్ల ఆమెకు గణేశ లోకం లభించింది" అని దూత వివరించాడు.

ఆ మృతదేహం మీదుగా వీచిన పవిత్ర గాలి ఇంద్రుడి వాహనం ఉన్న చోటికి చేరింది. వెంటనే వాహనం తిరిగి బయలుదేరింది. ఈ కథ సంకటహర చతుర్థి వ్రతం యొక్క అపూర్వ మహత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది. అనుకోకుండా కూడా ఈ వ్రతం ఆచరించినవారికి పుణ్యలోకాలు లభిస్తాయని, సకల మంగళాలు సిద్ధిస్తాయని ఈ కథ ప్రతిపాదిస్తుంది.

అకురథ సంకటహర చతుర్థి పూజా విధానం

సంకటహర చతుర్థి రోజు ప్రాతఃకాలం నిద్రలేచి, పవిత్రమైన స్నానం చేయాలి. ఇంట్లో దీపం వెలిగిస్తే ముందుగా నిత్యదీపాన్ని వెలిగించి, భగవంతుడిని ప్రార్థించాలి. చతుర్థి తిథికి గణపతి దేవుడు అధిపతి కావడంతో, ఈ రోజు పూర్తిగా ఉపవాసం ఉండటం అత్యంత పుణ్యకరం. ఆరోగ్య పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే నీళ్లు కూడా త్రాగకుండా నిరాహార ఉపవాసం ఉండవచ్చు.

ఒక చెక్క పలక లేదా పీట మీద శ్రీ గణేశ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాలి. దేశీ నెయ్యితో దీపం వెలిగించి, విగ్రహానికి అభిషేకం చేయాలి. పంచామృతం (పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదార), గంగాజలం, కొబ్బరి నీళ్లతో అభిషేకం చేసి, పసుపు, కుంకుమ అర్చించాలి. దుర్వాంకురాలు (గరిక పూత) గణేశుడికి అత్యంత ప్రియమైనవి - 21 లేదా 108 దుర్వలను సమర్పించడం ఫలప్రదం. మల్లెపూలు, మారేడు పూల దండలతో అలంకరించాలి.

నైవేద్యంగా మోదకాలు, లడ్డూలు, వోలగాలు, పోలీలు సమర్పించాలి. కళశంలో నీళ్లు నింపి, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరి కాయ పెట్టి, విగ్రహం ముందు ఉంచాలి. ధూపం, దీపం, కర్పూరం చూపాలి. "ఓం గం గణపతయే నమః", "ఓం వక్రతుండాయ హుం", "ఓం శ్రీ గణేశాయ నమః" మంత్రాలను 108 సార్లు జపించాలి. సాయంకాలం కూడా తిరిగి పూజ చేయాలి. చంద్రోదయం అయ్యాక చంద్రమండలాన్ని దర్శించి, అర్ఘ్యం అర్పించి, ఉపవాసం ముగించాలి.

సంకటహర చతుర్థి వ్రత ఫలితాలు

సంకటహర చతుర్థి వ్రతం 3, 5, 11, లేదా 21 నెలల పాటు నిరంతరం ఆచరించడం వల్ల అద్భుతమైన ఫలితాలు లభిస్తాయి. శ్రద్ధతో చేసే ఈ వ్రతం మనస్సును శుద్ధి చేస్తుంది, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది, దైవకృపను అందిస్తుంది. ఈ వ్రతం వల్ల విద్యార్థులకు జ్ఞానం, బుద్ధి, స్మృతి శక్తి వృద్ధి చెందుతాయి. వ్యాపారస్థులకు వ్యాపారంలో అభివృద్ధి, ధనలాభం కలుగుతుంది. ఉద్యోగస్థులకు పదోన్నతులు, గుర్తింపు లభిస్తుంది.

కుటుంబంలో కలహాలు తొలగిపోయి, సామరస్యం, సంతోషం నెలకొంటాయి. వివాహ అడ్డంకులు తొలగి, సకాలంలో వివాహం జరుగుతుంది. సంతాన ప్రాప్తి కోసం ప్రార్థించేవారికి గణపతి కృప వల్ల శుభసంతానం లభిస్తుంది. రుణభారాలు తొలగుతాయి, ఆర్థిక సంక్షోభం నుండి విముక్తి లభిస్తుంది. ఆరోగ్య సమస్యలు తగ్గుతాయి, మానసిక ఒత్తిడి తగ్గి, శాంతి లభిస్తుంది.

ఈ వ్రతం ఆచరించే భక్తులకు విఘ్నేశ్వరుడు సర్వ రక్షణ అందిస్తాడు. ప్రతి కార్యంలో విజయం సాధిస్తారు. శత్రు భయం తొలగుతుంది. చెడు కలలు, దురాలోచనలు మాయమవుతాయి. భక్తి, విశ్వాసం, నిష్ఠ పెరుగుతాయి. జీవితంలో ప్రతి రంగంలోనూ సఫలత, శ్రేయస్సు సిద్ధిస్తుంది.

గణేశ స్తోత్రాలు మరియు మంత్రాలు

సంకటహర చతుర్థి రోజు ఈ మంత్రాలను జపించడం అత్యంత ఫలప్రదం:

వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ
నిర్విఘ్నం కురుమేదేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా

ఓం గం గణపతయే నమః
ఓం శ్రీ గణేశాయ నమః
ఓం వక్రతుండాయ హుం

ఈ మంత్రాలను 108 సార్లు జపిస్తూ రుద్రాక్ష మాల లేదా స్ఫటిక మాలతో జపం చేయాలి. "గణేశ అష్టోత్తర శతనామావళి", "గణేశ సహస్రనామ స్తోత్రం", "సంకటనాశన గణేశ స్తోత్రం" పఠించడం వల్ల అపార పుణ్యం కలుగుతుంది.

ఆశీర్వచనం

అకురథ సంకటహర చతుర్థి వ్రతం హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన, శక్తివంతమైన వ్రతం. విఘ్నేశ్వరుడు మూషిక వాహనంపై ఆరోహించి భక్తుల ఇళ్లకు చేరుకుని, వారి కష్టాలను, సంకటాలను, అడ్డంకులను తొలగించి, మంగళాలను ప్రసాదిస్తాడు. ఈ రోజు శ్రద్ధ, భక్తితో ఉపవాసం చేసి, గణపతిని ఆరాధించిన ప్రతి భక్తుడికి ఆయన అనుగ్రహం అవశ్యం లభిస్తుంది.

"గణానాం త్వా గణపతిం హవామహే" అని వేదం స్తుతిస్తుంది. సర్వ గణాలకు అధిపతి, సర్వ విద్యలకు ప్రభువు, సర్వ సిద్ధులకు దాత అయిన శ్రీ మహాగణపతి అందరికీ ఆయుష్యం, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, విద్య, బుద్ధి, శాంతి, సంపద, సంతోషం ప్రసాదించునుగాక! విఘ్నేశ్వరుని కృపతో మీ జీవితంలోని సకల అడ్డంకులు తొలగి, సర్వ శుభాలు సిద్ధించాలని ప్రార్థిస్తున్నాం. ఓం గం గణపతయే నమః!