నమస్కారం

దం

దండాలమ్మా — మాలికాపురి అమ్మ భజన

సంపాదకత్వం: నవీకరణ
భజన
0 వీక్షణలు

దండాలమ్మా

దండాలమ్మా తల్లి దండాలమ్మా
మాలికాపురి అమ్మ నీకు దండాలమ్మా ॥దండాలమ్మా॥
మణికంఠలొచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥
కన్నెస్వాములొచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥ ॥మణి॥ ॥దండాలమ్మా॥
కత్తిస్వాము లొచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥
గంటస్వాము లొచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥ ॥మణి॥ ॥దండాలమ్మా॥
గధస్వాము లొచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥
గురుస్వాము లొచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥ ॥మణి॥ ॥దండాలమ్మా॥


పసుపు కుంకుమ తెచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥
జాకెట్లు తెచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥
కొబ్బరికాయలు తెచ్చారు ॥దండాలమ్మా॥ 
దొర్లించి వదిలారు ॥దండాలమ్మా॥ ॥కొబ్బ॥  ॥దండాలమ్మా॥
నువ్వు శాంతంగా ఉండమ్మా  ॥దండాలమ్మా॥
మమ్ము కరుణించికాపాడు  ॥దండాలమ్మా॥ ॥నువ్వు॥ ॥దండాలమ్మా॥

దండాలమ్మా తల్లి దండాలమ్మా మాలికాపురి అమ్మ నీకు దండాలమ్మా

అర్థం

దండాలమ్మా అనేది శబరిమలలో అయ్యప్ప సన్నిధికి దగ్గరలో కొలువై ఉన్న మాలికాపురత్తమ్మపై తెలుగు అయ్యప్ప భక్తులు పాడుకునే చిన్న జానపద భజన. దండాలు అంటే నమస్కారాలు. దండాలమ్మా తల్లి దండాలమ్మా, మాలికాపురి అమ్మ నీకు దండాలమ్మా అనే పల్లవితో పాట మొదలై అదే పల్లవితో ముగుస్తుంది. ప్రతి పంక్తి తర్వాత బృందం దండాలమ్మా అని బదులివ్వడం దీని ప్రత్యేకత.

అమ్మ దర్శనానికి వచ్చిన స్వాములు

మొదటి చరణాల్లో అమ్మ దగ్గరికి ఎవరెవరు వచ్చారో పాట ఒక్కొక్కరిగా చెబుతుంది. ముందుగా మణికంఠులు వచ్చారు అంటుంది, అంటే అయ్యప్ప మాల ధరించిన భక్తులందరూ. తర్వాత కన్నెస్వాములు, కత్తిస్వాములు, గంటస్వాములు, గదస్వాములు, గురుస్వాములు వచ్చారని చెబుతుంది. యాత్ర ఎన్నోసారి చేస్తున్నారనే దాన్ని బట్టి స్వాములకు ఈ పేర్లు ఉంటాయి. మొదటిసారి కొండ ఎక్కే కన్నెస్వామి నుంచి ఎన్నో ఏళ్లు నడిచిన గురుస్వామి వరకు అందరూ అమ్మకు దండం పెడుతున్నారనే చిత్రం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

తెచ్చిన కానుకలు

తర్వాతి చరణం కానుకల గురించి. పసుపు కుంకుమ, జాకెట్లు అంటే రవికె గుడ్డలు, కొబ్బరికాయలు తెచ్చారని పాడతారు. కొబ్బరికాయలు దొర్లించి వదిలారు అనే పంక్తి మాలికాపురం గుడి దగ్గర కొబ్బరికాయను నేలపై దొర్లించే ఆచారాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. ఇవన్నీ ఒక ముత్తైదువకు, ఇంటి ఆడపడుచుకు ఇచ్చే కానుకల లాంటివి కావడం వల్ల పాటలో అమ్మతో ఆత్మీయమైన బంధం వినిపిస్తుంది.

చివరి వేడుకోలు

చివరి చరణంలో భక్తులు నువ్వు శాంతంగా ఉండమ్మా, మమ్ము కరుణించి కాపాడు అని అడుగుతారు. అమ్మ శాంతంగా ఉండాలనే కోరిక, తాము చేసిన పొరపాట్లు మన్నించమనే వినయం ఈ రెండు మాటల్లో ఉన్నాయి. మండల దీక్ష కాలంలో పడిపూజలు, భజనల్లో అయ్యప్ప పాటల మధ్య ఈ పాటను పాడుతారు. ఇది ఏ ప్రాచీన గ్రంథంలోనిదీ కాదు, భక్తుల నోట పుట్టిన పాట.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

దండాలమ్మా భజనలో పిలిచే మాలికాపురి అమ్మ ఎవరు?
శబరిమల సన్నిధానానికి సమీపంలో వేరే గుడిలో కొలువై ఉన్న మాలికాపురత్తమ్మను తెలుగు అయ్యప్ప భక్తులు మాలికాపురి అమ్మ అని పిలుస్తారు. అయ్యప్ప దర్శనం తర్వాత స్వాములు ఆమె సన్నిధికి వెళ్లి కానుకలు సమర్పిస్తారు, ఈ పాట ఆ దర్శనాన్నే వర్ణిస్తుంది.
దండాలమ్మా పాటలో కన్నెస్వాములు, కత్తిస్వాములు, గంటస్వాములు, గదస్వాములు, గురుస్వాములు అంటే ఎవరు?
శబరిమలకు ఎన్నిసార్లు మాల వేసుకుని వెళ్లారనే దాన్ని బట్టి స్వాములకు పెట్టే పేర్లు ఇవి. మొదటిసారి వెళ్లేవారు కన్నెస్వాములు; తర్వాతి ఏడాదుల్లో కత్తి, గంట, గద స్వాములుగా పిలుస్తారు; ఎన్నో ఏళ్లు వెళ్లి ఇతరులకు మాల వేసి నడిపించేవారు గురుస్వాములు.
దండాలమ్మా భజనలో కొబ్బరికాయలు దొర్లించి వదిలారు అనే పంక్తి ఏ ఆచారాన్ని చెబుతుంది?
మాలికాపురం గుడి దగ్గర కొబ్బరికాయను నేలపై దొర్లించి అమ్మకు సమర్పించే ఆచారం ఉంది, ఈ పంక్తి దానినే చెబుతుంది. అదే చరణంలో పసుపు కుంకుమ, రవికె గుడ్డలు (జాకెట్లు) తెచ్చారని కూడా పాట చెబుతుంది.
మాలికాపురి అమ్మ దండాలమ్మా పాటను ఏ సమయంలో పాడతారు?
కార్తీక మాసంలో మొదలయ్యే మండల దీక్ష నుంచి మకరవిళక్కు వరకు జరిగే అయ్యప్ప పడిపూజలు, భజనల్లో దీనిని ఎక్కువగా పాడతారు. పాట చిన్నది కాబట్టి ఒక భజన కార్యక్రమంలో అయ్యప్ప పాటల మధ్య అమ్మవారి కోసం పాడే పాటగా వాడుతారు.
దండాలమ్మా పాట ఏ గ్రంథానికి చెందినది, దాని పల్లవి ఎలా సాగుతుంది?
ఇది ఏ పురాణం లేదా సంస్కృత గ్రంథం నుంచి వచ్చినది కాదు; తెలుగు అయ్యప్ప భక్తులు జానపద బాణీలో పాడుకునే భజన. ప్రధాన గాయకుడు ఒక పంక్తి పాడగానే బృందం దండాలమ్మా అని బదులిస్తుంది, చివర దండాలమ్మా తల్లి దండాలమ్మా అనే పల్లవితో ముగుస్తుంది.

వ్యాఖ్యలు

వ్యాఖ్య రాయడానికి లాగిన్ అవ్వండి

వ్యాఖ్యలు లోడ్ అవుతున్నాయి...